ترانشیپ کالا چیست؟ معرفی بهترین مراکز ترانشیپ جهان

ایمن تجارت کارآمد به عنوان کارگزار رسمی گمرک و مشاور بازرگانی، در این زمینه خدماتی شامل سورسینگ، ثبت سفارش ترخیص کالا، اخذ ارز نیمایی، اخذ مجوز استاندارد و حمل و نقل را انجام می‌دهد اگر قصد واردات و ترخیص کالایی را دارید می‌توانید با کارشناسان ایمن تجارت کارآمد تماس بگیرید.

ترانشیپ چیست؟

در بازرگانی بین‌المللی هر کشور برای فرآیندهای واردات کالا و صادرات مقررات خاص خود را اعمال می‌کند. در بسیاری از موارد، تجار هنگام حمل بین‌المللی با محدودیت‌هایی مواجه می‌شوند که مستقیماً امکان انتقال کالا را سلب می‌کند. در چنین شرایطی، روشی به‌نام ترانشیپ کالا کاربرد دارد؛ یعنی محموله ابتدا به یک مقصد واسطه ارسال می‌شود و پس از آن به مقصد نهایی منتقل می‌گردد.

در عمل ترانشیپ به معنای جا به‌جا یی کالا از یک وسیله حمل‌ونقل به وسیله‌ای دیگر در یک بندر میانی است. استفاده از ترانشیپ کالا در مواردی کاربرد دارد که ارسال مستقیم از مبدأ به مقصد امکان‌پذیر نیست یا محدودیت‌های قانونی و سیاسی مانع این مسیر می‌شود.

بهترین زمان استفاده از ترانشیپ

در صورتی که برای یک مقصد خاص مسیر مستقیم حمل و نقل بین المللی فراهم نباشد، یا کالا به‌ دلیل تحریم‌ها یا مقررات تجاری امکان ورود مستقیم نداشته باشد، ترانشیپ کالا می‌تواند گزینه‌ای کاربردی تلقی شود. این روش به تجار اجازه می‌دهد کالا را از طریق کشور ثالث به مقصد اصلی انتقال دهند.

در سال‌های اخیر، به‌ویژه با گسترش تحریم‌ها، استفاده از ترانشیپ با هدف عبور از موانع بین‌المللی به‌صورت گسترده‌تری مورد توجه قرار گرفته است. این مدل حمل‌ ونقل باعث شده بسیاری از محموله‌ها بدون توقف در گمرکات اولیه، از طریق بنادر واسطه به‌صورت غیرمستقیم وارد کشور مقصد شوند.

1. جابه جایی کالا به مقاصد متعدد

هنگامی که قصد داشته باشید کالاهایی را به چند مقصد مختلف ارسال کنید روش ترانشیپ می‌تواند چند بار ارسال بار را در یک مرتبه خلاصه کند.

2. تغییر وسیله حمل و نقل

گاه نیاز است کالا از وسیله حمل و نقلی به وسیله دیگر منتقل شود این‌جا مجددا جای دیگری است که ترانشیپ به کارتان خواهد آمد.

مراحل انجام ترانشیپ کال

پیش از تصمیم‌گیری برای استفاده از ترانشیپ کالا، بهتر است قوانین مربوط به آن و شرایط کشور واسطه بررسی شود. گاهی ممکن است مسیرهای جایگزین ساده‌تر و مقرون‌به‌صرفه‌تری برای حمل بار وجود داشته باشد. با این حال، برای بسیاری از تجار این روش همچنان راهی مناسب برای کنترل هزینه‌ها و تسهیل در انتقال محموله به‌شمار می‌آید.

برای شفاف‌ تر شدن فرآیند ترانشیپ کالا، مثالی می‌زنیم: فرض کنید قصد دارید کالایی را به کشوری دوردست مانند آفریقای جنوبی ارسال کنید. به‌ دلیل نبود مسیر مستقیم صادرات به این مقصد، ناچار به بهره‌گیری از ترانشیپ کالا خواهید بود. در چنین شرایطی، کالا ابتدا به کشور واسطه منتقل و سپس به مقصد نهایی فرستاده می‌شود. در برخی مسیرها ممکن است استفاده از فریت بار به‌جای ترانشیپ کالا انتخاب بهتری باشد. به‌ عنوان مثال ارسال بار به کشورهایی مانند آلمان، کانادا یا استرالیا از طریق فریت بار به‌ سادگی قابل انجام است و می‌تواند گزینه‌ای اقتصادی و سریع‌تر باشد.

کاربرد ترانشیب و دلایل انجام آن

یکی از دلایل اصلی استفاده از ترانشیپ کالا، مقابله با موانع تحریمی و محدودیت‌های بین‌المللی است. این روش به تجار و بازرگانان امکان می‌دهد که کالاهای خود را از مسیرهای جایگزین و از طریق کشورهای ثالث جابه‌جا کنند. با اینکه ممکن است مسیر حمل کمی طولانی‌تر شود، اما در شرایط خاص، ترانشیپ کالا تنها راه‌حل برای تداوم تجارت خواهد بود.

هدف کلی از اجرای ترانشیپ کالا، ساده‌سازی فرآیند واردات و صادرات و همچنین کاهش هزینه‌های لجستیکی است. بسیاری از تجار از این روش برای عبور از شرایط پیچیده گمرکی بهره می‌برند. این شیوه در مواردی که ارسال مستقیم کالا دشوار است، بسیار کاربردی محسوب می‌شود. از ترانشیپ کالا در زمان‌هایی استفاده می‌شود که لازم است وسیله حمل‌ونقل در میانه راه تغییر کند.

به‌ عنوان مثال بار ممکن است ابتدا با کشتی به بندری واسطه منتقل شود و سپس از طریق حمل‌ونقل هوایی یا زمینی به مقصد نهایی برسد. ترانشیپ در اینجا نقش مهمی در هماهنگی بین وسایل مختلف حمل ایفا می‌کند.

نقش گمرک واسطه در ترانشیپ کالا بسیار مهم است، زیرا این نقطه به‌ عنوان مقصد اولیه در مدارک گمرکی ثبت می‌شود. در این مرحله پس از تفکیک بار، قبض انبار مجزا برای هر بخش از محموله صادر خواهد شد که هرکدام دارای شماره سریال و کوتاژ گمرکی مخصوص خود هستند. یکی از مزیت‌های کلیدی در اجرای ترانشیپ کالا این است که هنگام تعویض حامل، نیازی به ثبت اظهارنامه جدید نیست. از همان قبض انبار اولیه می‌توان برای ادامه مسیر بهره برد. معمولاً در برخی فرایندهای حمل، به دلایل مختلف، تغییر وسیله نقلیه اجتناب‌ناپذیر است و ترانشیپ این امکان را فراهم می‌کند.

مزایا و معایب ترانشیپ

ترانشیپ کالا مزایای متعددی دارد که آن را به گزینه‌ای مناسب برای تجارت بین‌المللی تبدیل کرده است. کاهش هزینه‌های حمل، کمتر شدن روندهای گمرکی و جلوگیری از بروز قاچاق از جمله مواردی هستند که در این روش دیده می‌شود. با این حال، گاهی اوقات تأخیر در ترانشیپ به‌وجود می‌آید که ناشی از توقف در یک کشور واسطه و تغییر وسیله حمل‌ونقل است. در روند ترانشیپ کالا بار یک بار تخلیه و مجدد در وسیله جدید بارگیری می‌شود، همین موضوع می‌تواند موجب کندی در مسیر شود. با این وجود، انعطاف‌پذیری در انتخاب شیوه حمل و امکان استفاده از مسیرهای ترکیبی، این تأخیر را توجیه‌پذیر می‌کند و همچنان ترانشیپ کالا را در زمره روش‌های مفید جابه‌جایی قرار می‌دهد.

تفاوت ترانزیت و ترانشیپ چیست؟

برای درک بهتر ترانشیپ کالا، باید آن را با ترانزیت مقایسه کرد. هر دو روش تحت نظارت گمرک انجام می‌گیرند، اما نحوه اجرای آن‌ها متفاوت است. در ترانزیت کالا از مبدأ گمرکی به مقصد گمرکی منتقل می‌شود بدون آن‌ که وارد کشور واسطه شود، اما در ترانشیپ ابتدا کالا وارد کشور واسط می‌گردد و پس از عبور از مراحل گمرکی، مجدد به مقصد بعدی ارسال می‌شود. هدف اصلی ترانزیت تسریع در حمل و نقل کالا از مبدا به مقصد است بدون این توقف طولانی‌ای رخ دهد و از طرف دیگر هدف ترانشیپ  تغییر مسیر حمل و نقل و تغییر نوع وسیله حمل در طول مسیر است.

تفاوت اصلی میان این دو در وسیله حمل است. در ترانزیت معمولاً یک وسیله نقلیه از ابتدا تا انتهای مسیر را طی می‌کند. اما در ترانشیپ کالا، امکان تغییر وسیله حمل در کشور واسط وجود دارد. برای مثال، ممکن است محموله ابتدا با کامیون به بندر برسد و سپس از طریق کشتی یا هواپیما به مقصد ارسال شود. این انعطاف بالا، از جمله امتیازات روش ترانشیپ کالا محسوب می‌شود.

تشریفات گمرکی محموله ترانزیت شده عموما ساده‌تر است. همچنین مالکیت کالا در ترانزیت تغییر پیدا نمی‌کند ولی در روش ترانشیپ گاه مالکیت در طول مسیر تغییر خواهد کرد.

هزینه ترانشیپ کالا

هزینه‌های مربوط به ترانشیپ کالا به فاکتورهای متنوعی وابسته است که آشنایی با آن‌ها به تصمیم‌ گیری‌های دقیق‌تر در حمل‌ونقل بین‌المللی کمک می‌کند. در این روش، محموله در مسیر خود باید از یک وسیله نقلیه به وسیله‌ای دیگر منتقل شود که اغلب این فرآیند در بنادری با موقعیت جغرافیایی خاص انجام می‌گیرد.

• یکی از مهم‌ترین فاکتورها، تعداد دفعات ترانشیپ کالا در مسیر حمل است. هر بار تخلیه و بارگیری میان وسایل حمل، هزینه مجزایی دارد و افزایش این دفعات، به‌طور مستقیم موجب بالا رفتن هزینه کل خواهد شد. بنابراین، انتخاب مسیر با حداقل جابه‌جایی، در مدیریت هزینه بسیار مؤثر است.
• نوع کالایی که وارد فرآیند ترانشیپ می‌شود نیز نقش مهمی در تعیین هزینه‌ها دارد. کالاهای حساس، حجیم یا خطرناک نیازمند مراقبت و تجهیزات خاص هستند و این موارد می‌تواند نرخ خدمات را به‌طور چشمگیری افزایش دهد.
• ترانشیپ کالا در بنادر مختلف نیز با قیمت‌های متفاوتی انجام می‌شود. برای نمونه، بنادری مانند دبی یا سنگاپور به دلیل موقعیت خاص و ترافیک بالای حمل‌ونقل، نرخ بالاتری برای این خدمات تعیین کرده‌اند. انتخاب بندر مناسب، تأثیر مستقیمی بر هزینه نهایی خواهد داشت.
• نوع قرارداد بین خریدار و فروشنده هم یکی دیگر از فاکتورهای تأثیرگذار است. برخی قراردادها مثل FOB یا CIF تعیین می‌کنند که هزینه‌های مرتبط با ترانشیپ کالا بر عهده کدام طرف قرار بگیرد، بنابراین بررسی دقیق مفاد قرارداد اهمیت زیادی دارد.
• مدت زمان توقف بار در بندر ترانشیپی نیز از جمله عواملی است که باید در نظر گرفته شود. هرچه توقف بیشتر شود، هزینه‌هایی مانند انبارداری و خدمات بندری افزایش می‌یابد و در نتیجه نرخ کل ترانشیپ کالا بالاتر خواهد رفت.
• برخی هزینه‌های ثابت نیز در فرآیند ترانشیپ وجود دارند. مانند هزینه تخلیه و بارگیری مجدد، جابه‌جایی در محوطه بندر، هزینه‌های اسنادی و گمرکی، و هزینه‌هایی که از تأخیر در انتقال کالا به‌وجود می‌آیند. این هزینه‌ها معمولاً اجتناب‌ناپذیر هستند.

در پایان باید گفت نرخ ترانشیپ کالا با هزینه ترانزیت یکسان نیست. در ترانزیت حمل بدون توقف و جابه‌جایی در کشور واسطه انجام می‌شود، اما ترانشیپ شامل پردازش و انتقال کالا در یک بندر بین‌راهی است. به همین دلیل، هزینه‌های مربوط به ترانشیپ کالا در مقایسه با ترانزیت، به‌طور معمول بالاتر برآورد می‌شود.

بهترین مراکز ترانشیپ جهان

برای بازرگانانی که تصمیم دارند از روش ترانشیپ کالا بهره ببرند، شناسایی بنادری که به‌صورت تخصصی این خدمات را ارائه می‌دهند، اهمیت زیادی دارد. اغلب عملیات ترانشیپ در نقاط اتصال مسیرهای دریایی و گذرگاه‌های بین‌المللی مانند کانال سوئز، تنگه پاناما و جبل‌الطارق انجام می‌گیرد و همین موضوع باعث شده این مناطق به‌عنوان مراکز کلیدی در تبادل کالا میان شرق و غرب شناخته شوند.

این مسیرهای پر رفت‌وآمد و بنادری که خدمات ترانشیپ کالا را با تمرکز بالا انجام می‌دهند، نقش کلیدی در اتصال مناطق مختلف از جمله شرق آسیا، اروپا و خاورمیانه دارند. فعالیت این بنادر باعث افزایش سرعت در جابه‌جایی کالا و توسعه تجارت بین‌المللی شده است. در صورتی که بیش از ۷۵ درصد ترافیک باری یک بندر مربوط به ترانشیپ کالا باشد، می‌توان آن را در زمره بنادر مهم جهان قرار داد. اما در بنادری که کمتر از ۲۵ درصد ترافیک به ترانشیپ اختصاص دارد، چنین فعالیتی معمولاً به‌ندرت و غیر متمرکز انجام می‌شود. با این حال، حتی بنادر کوچک نیز این امکان را دارند که با بهبود زیرساخت‌ها سهمی از بازار جهانی را به خود اختصاص دهند.

• بندر سنگاپور یکی از شناخته‌ شده‌ترین مراکز ترانشیپ کالا در دنیاست. این بندر که در جنوب شبه‌جزیره مالایا واقع شده، در سال ۲۰۱۹ موفق شد نزدیک به ۲۰ درصد از کل تجارت جهانی را به خود اختصاص دهد. با اتصال به بیش از ۶۰۰ بندر در حدود ۱۲۳ کشور، سنگاپور سالانه پذیرای بیش از ۱۳۰ هزار کشتی باری است.
• بندر شانگهای، که در نزدیکی شهر شانگهای قرار دارد، یکی دیگر از قطب‌های بزرگ ترانشیپ کالا به‌شمار می‌رود. نیمی از فعالیت این بندر به جابه‌جایی کشتی‌های ترانشیپ اختصاص یافته و از سال ۲۰۱۰ تاکنون در بسیاری از آمارها، حتی از بندر سنگاپور نیز پیشی گرفته است. موقعیت آن در مجاورت رودخانه یانگ‌تسه، نقش مهمی در حمل‌ونقل داخلی و صادرات چین ایفا می‌کند.
• بندر شنژن که در جنوب چین واقع شده، در سال ۲۰۱۹ با ثبت رقم ۲۷.۵ میلیون TEU، جایگاه خود را در میان پرترافیک‌ترین مراکز ترانشیپ کالا تثبیت کرد. حدود نیمی از این حجم نیز به عملیات ترانشیپ اختصاص داشت. موقعیت جغرافیایی این بندر میان شانگهای و سنگاپور، دسترسی گسترده‌تری به بازارهای آسیایی فراهم می‌کند.
• بندر بوسان در کره جنوبی، با ظرفیت بیش از ۲۲ میلیون TEU، از جایگاه ششم جهانی در میان بنادر برخوردار است. این بندر با کشورهای ژاپن، چین و روسیه ارتباط دارد و به‌عنوان یکی از نقاط پرکاربرد در حوزه ترانشیپ کالا شناخته می‌شود. زیرساخت‌های مدرن و سرعت در جابه‌جایی کالاها، از نقاط قوت بوسان به‌شمار می‌رود.
• بندر هنگ‌ کنگ نیز به‌دلیل داشتن آب‌های عمیق و پناهگاه‌های طبیعی، شرایط مناسبی برای تخلیه و بارگیری کشتی‌ها فراهم کرده است. این بندر با رتبه هشتم جهانی، سالانه بیش از پنج میلیون TEU کالای ترانشیپ را مدیریت می‌کند. موقعیت راهبردی آن در دریای جنوبی چین، باعث شده یکی از انتخاب‌های اصلی در مسیرهای بین‌المللی باشد.

ردیابی کالای ترانشیپ شده

بازرگانان برای اطمینان از امنیت بار خود در مسیرهای بین‌المللی، همواره به دنبال راهکارهایی برای ردیابی دقیق محموله هستند. خوشبختانه شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی امکاناتی فراهم کرده‌اند تا بتوان فرآیند ارسال در مسیر ترانشیپ کالا را به‌صورت آنلاین بررسی کرد. ردیابی لحظه‌ای، چه از طریق پنل کاربری و چه تماس با پشتیبانی شرکت حمل، این امکان را می‌دهد تا روند حمل‌ونقل تا مقصد نهایی را دنبال کنید.

اطلاع از موقعیت محموله به‌ویژه در مسیرهایی که نیاز به ترانشیپ دارند اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، زیرا این فرآیند شامل چند مرحله حمل و انتقال بین وسایل مختلف است. به عنوان نمونه، در ارسال بار به کشورهایی مثل یونان ممکن است بار در چند بندر توقف کند و هر توقف نیاز به رصد جداگانه داشته باشد. در چنین شرایطی، استفاده از سامانه‌های پیگیری آنلاین به تجار کمک می‌کند تا با دقت، وضعیت ترانشیپ کالا را بررسی کنند.

آیا تاخیر در ترانشیپ امری متداول است؟

در حمل‌ و نقل بین‌المللی، به‌ ویژه زمانی که از روش ترانشیپ کالا استفاده می‌شود، تاخیر موضوعی رایج است. دلیل اصلی این تأخیر، توقف‌های متعدد و نیاز به انتقال محموله بین کشتی‌ها یا وسایل نقلیه گوناگون است. به‌ طور معمول، ممکن است بار در یک بندر چند روز منتظر بارگیری مجدد بماند که این روند زمان‌بر خواهد بود. از آن‌جایی که انتقال در چند مرحله انجام می‌گیرد، زمان کلی رسیدن محموله افزایش می‌یابد و این موضوع باید از ابتدا در برنامه‌ریزی لحاظ شود.

در شرایطی که امکان انتخاب مسیرهای مستقیم وجود دارد، انتخاب مسیر جایگزین منطقی‌تر است. به‌ عنوان نمونه، برای حمل کالا از چین به ایران ، به‌دلیل تنوع بالای روش‌های حمل، اغلب نیازی به استفاده از ترانشیپ نیست و می‌توان از مسیرهایی با مدت زمان کمتر بهره گرفت.

سوالات متداول ترانشیپ کالا

جمع بندی

ترانشیپ یکی از روش‌های رایج در حمل‌ ونقل بین‌المللی است که امکان جابه‌جایی محموله‌ها از مسیرهای غیرمستقیم و از طریق بنادر واسط را فراهم می‌کند. این روش برای بهینه‌ سازی مسیر، کاهش هزینه‌ها و تطبیق با محدودیت‌های حمل‌ و نقل به‌ ویژه در مسیرهای غیرمستقیم به کار می‌رود. آشنایی دقیق با مراحل ترانشیپ کالا، کاربردهای آن و تفاوت آن با ترانزیت به تجار کمک می‌کند تا در شرایط خاص، انتخاب‌های دقیق‌ تری در فرآیند واردات یا صادرات خود داشته باشند.