مرور زمان در گمرک یکی از موضوعات مهم و پرکاربرد در دعاوی و اختلافات گمرکی است که نقش تعیینکنندهای در حفظ حقوق صاحب کالا و همچنین صیانت از اموال عمومی دارد. در این محتوا قرار است به بررسی جنبههای مختلف مرور زمان بپردازیم؛ از جمله قوانین و مبدأ مرور زمان، شرایط انقطاع، تعلیق و اسقاط آن، همچنین اختلافات احتمالی میان گمرک و صاحبان کالا و در نهایت زمانهای قابل استفاده از مرور زمان در امور گمرکی.

ایمن تجارت کارآمد به عنوان کارگزار رسمی گمرک و مشاور بازرگانی، در این زمینه خدماتی شامل سورسینگ، ثبت سفارش ترخیص کالا، اخذ ارز نیمایی، اخذ مجوز استاندارد و حمل و نقل را انجام میدهد اگر قصد واردات کالا و ترخیص آن را دارید میتوانید با کارشناسان ایمن تجارت کارآمد تماس بگیرید.
مرور زمان در گمرک
مرور زمان در گمرک یکی از مباحث مهم حقوقی است که چارچوب مشخصی برای مدت پیگیری دعاوی، مطالبه حقوق و حل اختلافات میان گمرک و صاحبان کالا تعیین میکند. با وجود این قانون، پس از سپری شدن زمان مقرر، امکان ادامه رسیدگی حقوقی کاهش پیدا میکند و مانع از طولانی شدن بیمورد پروندهها میشود. در حقیقت، مرور زمان در گمرک نقش تنظیمکننده روابط میان تجار و گمرک را دارد و باعث میشود تعادل در حقوق دو طرف حفظ شود. از یک سو حقوق صاحبان کالا مورد صیانت قرار میگیرد و از سوی دیگر منافع عمومی و بیتالمال در برابر خسارتهای احتمالی محافظت میشود.
با تکمیل این فرم کارشناسان متخصص ایمن تجارت کارامد برای ارائه مشاوره رایگان در اسرع وقت با شما تماس میگیرند.
قوانین مرور زمان در گمرک
قانون مرور زمان در گمرک نقش مهمی در روند رسیدگی به پروندههای گمرکی و موضوعات مربوط به صاحبان کالا دارد. این قانون تعیین میکند چه بازهای برای پیگیری، مطالبه یا رسیدگی به اختلافات گمرکی معتبر است. پس از گذشت این مدت، امکان پیگیری محدود خواهد شد و این موضوع به منظم شدن فرآیندهای حقوقی کمک میکند. همچنین انواع مختلفی از مرور زمان در گمرک وجود دارد که هر کدام شرایط و آثار متفاوتی دارند.
مبدا مرور زمان

زمانی که پروانه گمرکی توسط رئیس یا قائممقام گمرک محل صدور اظهارنامه امضا میشود، همان تاریخ به عنوان مبدأ مرور زمان در گمرک در نظر گرفته خواهد شد. این تاریخ معمولاً در پایین پروانههای گمرکی همراه با مهر و امضا درج میشود و برای اطمینان از آن باید به همین بخش مراجعه کرد.
در صورتی که پس از صدور پروانه، مبالغ دیگری بابت تشریفات گمرکی یا حتی برای امضای پروانه دریافت شود و قبض درآمد یا قبض سپرده صادر گردد، تاریخ جدید به عنوان مبدأ مرور زمان در گمرک محاسبه میشود. این موضوع نشان میدهد که پرداختهای بعدی میتوانند نقطه شروع متفاوتی برای محاسبه مرور زمان ایجاد کنند.
در برخی موارد مانند اختلافات مربوط به نوع کالا همراه با ارائه اسناد نادرست، که پس از ترخیص کالا از گمرک میکند، مهلت مرور زمان در گمرک متفاوت خواهد بود. در چنین شرایطی تاریخ صدور سند به عنوان مبدأ در نظر گرفته نمیشود، بلکه زمان خروج کالا از گمرک مبنای محاسبه قرار میگیرد.
انقطاع مرور زمان
کاری که مانع اجرای زمان قانونی شود را انقطاع مرور زمان مینامند. در این حالت هرچند مدت زیادی بگذرد، دعوا و پروانه همچنان باز میماند و تا زمان رسیدن به نتیجه نهایی، رسیدگی ادامه پیدا میکند. بنابراین مرور زمان در گمرک متوقف میشود و جریان عادی آن برقرار نخواهد بود. برای توقف یا قطع شدن مدت قانونی، کافی است هر یک از طرفین اختلاف یعنی گمرک یا صاحب کالا، درخواست خود را به صورت کتبی ارائه دهند. این درخواست باید شامل اطلاعات پرونده مانند شماره اظهارنامه گمرکی ، شماره پروانه، نام گمرک محل و موضوع باشد. در این شرایط مرور زمان در گمرک متوقف شده و فرآیند رسیدگی به شکل رسمی ادامه مییابد.
مطالبه یا درخواست استرداد زمانی باعث انقطاع میشود که شرایط مشخصی داشته باشد؛ از جمله اینکه در بازه تعیینشده انجام شود، تنها به یک سند مربوط باشد، شماره کوتاژ اظهارنامه و پروانه ذکر گردد، نام گمرک مبدأ اختلاف درج شود و مبلغ نیز به صورت عدد و حروف نوشته شود. رعایت این موارد نقش مهمی در استفاده صحیح از مرور زمان در گمرک دارد.
برای تحویل این درخواست، گمرک آن را مطابق آیین دادرسی مدنی از طریق ابلاغ انجام میدهد. صاحب کالا نیز میتواند مستقیماً به گمرک مربوطه مراجعه کند یا در صورت عدم دسترسی، درخواست خود را به بازرسی گمرک ایران تحویل دهد و رسید دریافت کند. حتی امکان ارسال درخواست از طریق پست پیشتاز نیز وجود دارد تا صاحب کالا اطمینان یابد در زمان مقرر اقدام کرده است.
متن ماده 137 قانون گمرک میگوید: گمرک مکلف است مابه التفاوت و یا تمام وجوه کسر دریافتی را طی مطالبه نامه کتبی به صاحب کالا و در صورت عدم دسترسی به وکیل یا نماینده صاحب کالا به نشانی مندرج در اظهارنامه ابلاغ و آن را از صاحب کالا مطالبه و دریافت نماید.
ابلاغ مطالبه نامه به وکیل یا نماینده صاحب کالا ولو اینکه مورد وکالت یا نمایندگی محدود به ترخیص کالا باشد قاطع مرور زمان شش ماهه است. البته روز امضاء پروانه یا پته و روز ابلاغ کسر دریافتی جزء مهلت شش ماهه محسوب نمی شود.
یعنی اگر گمرک بعد از ترخیص کالا متوجه شود که در محاسبه حقوق ورودی یا عوارض، مبلغی کمتر از آنچه باید دریافت میشده پرداخت شده است، حق دارد از صاحب کالا بقیه آن مبلغ (کسر دریافتی) را مطالبه کند. گمرک موظف است یک مطالبه نامه کتبی صادر کند و آن را به صاحب کالا یا وکیل/نمایندهاش ابلاغ کند. اگر صاحب کالا حضور نداشته باشد، ابلاغ به همان آدرسی که در اظهارنامه نوشته شده کافی است.

صاحب کالا میتواند تا ۶ ماه بعد از تاریخ ترخیص، نسبت به این مطالبه اعتراض یا اقدام کند. اما توجه کنید که:
| روز امضاء پروانه یا پته (یعنی روزی که ترخیص انجام شده) جزو این شش ماه حساب نمیشود. |
| روزی هم که مطالبهنامه ابلاغ میشود جزو مهلت نیست. (پس عملاً مهلت شش ماهه از فردای ابلاغ شروع میشود.) |
اگر مطالبه نامه به وکیل یا نماینده صاحب کالا داده شود، حتی اگر اختیار وکالتش فقط برای ترخیص کالا باشد (و مثلاً اجازه امور مالی یا حقوقی نداشته باشد)، باز هم این ابلاغ معتبر است و جلوی مرور زمان شش ماهه را میگیرد.
شرکت ایمن تجارت کارآمد با ارائه خدمات جامع از صفر تا صد واردات، از جمله ثبت سفارش تا ترخیص کالا، آماده است تا تمام مراحل واردات شما را با دقت و حرفهای مدیریت کند. برای دریافت اطلاعات بیشتر و استعلام کالای مورد نظر خود، میتوانید با کارشناسان ما تماس گرفته و از مشاوره رایگان بهرهمند شوید.

ما پاسخگوی سوالات شما هستیم… 02188525000
جهت دریافت مشاوره تخصصی واردات و ترخیص کالا از گمرک با ما در ارتباط باشید.
تعلیق مرور زمان
تعلیق مرور زمان در گمرک به معنای صرفنظر کردن از بخشی از مدت زمان قانونی است. قانون مدنی اجازه میدهد یک یا چند روز یا حتی چند ماه از این مدت کنار گذاشته شود. در زمینه گمرکی، تنها صاحب کالا میتواند درخواست تعلیق را ارائه دهد و گمرک این اختیار را ندارد. به همین دلیل کنترل تعلیق مرور زمان در گمرک به طور کامل در دست صاحب کالا است.
اسقاط مرور زمان
اسقاط مرور زمان در گمرک زمانی رخ میدهد که یکی از طرفین از حق خود برای استناد به مرور زمان چشمپوشی کند. صاحب کالا میتواند این اقدام را به نفع گمرک انجام دهد و نماینده قانونی او نیز همین اختیار را دارد. گمرک به دلیل وظایف مربوط به حفاظت از اموال عمومی نمیتواند از حق مرور زمان صرفنظر کند و اسقاط آن را اعمال کند. این مسئله به حفظ حقوق عمومی و جلوگیری از تضییع اموال کمک میکند.
انواع اختلافات مرور زمان در گمرک
مرور زمان در گمرک گاهی باعث بروز اختلاف میان گمرک و صاحبان کالا میشود. این اختلافات معمولاً ناشی از برداشتهای متفاوت از قوانین، نحوه محاسبه زمان و حقوق طرفین است. بررسی این اختلافات کمک میکند تا درک بهتری از جریان قانونی و حقوقی پروندهها حاصل شود.
اختلافات گمرکی از طرف گمرک
گمرک گاهی براساس ارزیابی خود درباره زمان شروع یا انقطاع مرور زمان در گمرک، اقدام به مطالبه یا پیگیری پروندهها میکند. این اقدامات ممکن است با اعتراض صاحب کالا مواجه شود، زیرا او ممکن است معتقد باشد مدت قانونی مرور زمان به پایان رسیده است. در چنین شرایطی، گمرک تلاش میکند با رعایت قوانین و مقررات، حقوق عمومی و اموال بیتالمال را حفظ کند.
اختلافات گمرکی از طرف صاحب کالا
صاحب کالا نیز میتواند نسبت به نحوه محاسبه یا اجرای مرور زمان در گمرک اعتراض کند. او ممکن است مدعی شود مدت قانونی گذشته و گمرک حق پیگیری ندارد. همچنین صاحب کالا میتواند درخواست تعلیق یا استناد به اسقاط مرور زمان ارائه دهد تا از حقوق تجاری خود دفاع کند و هزینههای اضافی را کاهش دهد.
زمان استفاده از مرور زمان در گمرک

مرور زمان در گمرک زمانی کاربرد دارد که مدتی از تاریخ انجام تشریفات گمرکی یا صدور پروانه گمرکی گذشته باشد و گمرک یا صاحب کالا بخواهند از این مدت برای پیگیری حقوق یا طرح دعوا استفاده کنند. به بیان دیگر، شروع مرور زمان در گمرک از تاریخی محاسبه میشود که مبلغی تحت عنوان حقوق ورودی یا سپرده دریافت و برای آن قبض صادر شده است و از همان لحظه شمارش مدت آغاز میشود.
معمولاً صاحبان کالا و گمرک از مرور زمان در گمرک هنگام بروز اختلافات گمرکی استفاده میکنند؛ به این معنی که وقتی گمرک قصد مطالبه وجهی دارد یا صاحب کالا نسبت به این مطالبه اعتراض میکند، این قانون وارد عمل میشود. اگر مدت قانونی سپری شود، صاحب کالا میتواند با استناد به مرور زمان در گمرک از ادامه پیگیری گمرک جلوگیری کند. همچنین اگر قبل از اتمام مهلت قانونی اقدام قانونی صورت گیرد، مرور زمان در گمرک متوقف یا منقطع میشود.
سوالات متداول مرور زمان در گمرک
چرا مرور زمان در گمرک اهمیت دارد؟
مرور زمان در گمرک اهمیت دارد چون هم مانع طولانی شدن دعاوی میشود و هم از تضییع حقوق صاحب کالا و بیتالمال جلوگیری میکند.
آیا مرور زمان در گمرک برای همه کالاها یکسان است؟
بله، اصل مرور زمان برای همه کالاها یکسان است، اما شرایط اجرا و نحوه استناد به آن ممکن است بسته به نوع پرونده یا وضعیت کالا تفاوت داشته باشد.
سخن پایانی
مرور زمان در گمرک ابزاری حقوقی و قانونی است که با هدف ایجاد نظم در رسیدگی به پروندهها، جلوگیری از طولانی شدن دعاوی و حمایت از حقوق صاحب کالا و بیتالمال به کار گرفته میشود. آشنایی با مفاهیم مبدأ، انقطاع، تعلیق و اسقاط مرور زمان به صاحبان کالا کمک میکند تا در اختلافات گمرکی از حقوق خود به درستی دفاع کنند و در عین حال از بروز هزینههای اضافی و مشکلات حقوقی جلوگیری نمایند. درک صحیح از زمان و شرایط استفاده از مرور زمان میتواند هم برای گمرک و هم برای فعالان تجاری ابزاری کارآمد در مدیریت دعاوی و اختلافات باشد.
ترخیص کالای مورد نظر شما از تمامی گمرکات کشور
تمامی تشریفات گمرکی مرسولات وارداتی شما به صورت تخصصی توسط ایمن تجارت کارآمد انجام میشود.
✔ ترخیص از گمرک شهید رجایی
✔ ترخیص از گمرک شهید باهنر
✔ ترخیص از گمرک امام خمینی
✔ ترخیص از گمرک تهران
✔ ترخیص از گمرک بازرگان
✔ ترخیص از سایر گمرکات کشور



