اینکوترمز (Incoterms) مجموعهای از قوانین بینالمللی است که شرایط و مسئولیتهای خریداران و فروشندگان در معاملات تجاری بینالمللی را مشخص میکند. در این محتوا قرار است به تعریف دقیق آن و بررسی تک به تک انواع آن و گروههای آن بپردازیم و شرایط و قوانین آن را به صورت ریز و جزئی بررسی کنیم.
ایمن تجارت کارآمد به عنوان کارگزار رسمی گمرک و مشاور بازرگانی، در این زمینه خدماتی شامل سورسینگ، ثبت سفارش ترخیص کالا، اخذ ارز نیمایی، اخذ مجوز استاندارد و حمل و نقل را انجام میدهد اگر قصد واردات و ترخیص کالایی را دارید میتوانید با کارشناسان ایمن تجارت کارآمد تماس بگیرید.

اینکوترمز Incoterms چیست؟
اینکوترمز نام تجاری معتبری است که تحت مالکیت اتاق بازرگانی بینالمللی (ICC) قرار دارد. نخستین بار در سال ۱۹۳۶، این مجموعه قوانین برای تسهیل روابط تجاری جهانی تدوین شد و از دهه ۱۹۸۰ به بعد، نسخههای بهروزشده آن تقریباً هر ده سال منتشر میشود. اینکوترمز ۲۰۲۰ جدیدترین نسخه این قوانین است که توسط ICC منتشر شده و هماکنون نیز مورد استفاده قرار میگیرد.
قوانین اینکوترمز برای بازرگانان فعال در عرصه تجارت جهانی ابزاری مهم به حساب میآیند. این قواعد هنگام خرید و فروش کالا، بستهبندی برای صادرات یا تهیه گواهیهای مربوط به کشور مبدأ، به عنوان چارچوب حقوقی و عملی مورد توجه قرار میگیرند. استفاده درست از اینکوترمز کمک میکند تا تمامی مراحل تجارت فرامرزی با هماهنگی و شفافیت بیشتری انجام شود.
در حقیقت، اینکوترمز شامل یازده قانون بینالمللی است که به طور شفاف وظایف و مسئولیتهای فروشنده و خریدار را در قراردادهای تجاری تعیین میکند. این قوانین مشخص میکنند چه کسی موظف به پرداخت هزینهها، انجام امور حملونقل، تهیه اسناد، بیمه، و ترخیص کالا از گمرک است؛ از همین رو شناخت دقیق آنها برای تمامی فعالان این حوزه اهمیت دارد.
نسخه فعلی یعنی اینکوترمز ۲۰۲۰ از تاریخ اول ژانویه همان سال لازمالاجرا شده و در تنظیم قراردادهای فروش بینالمللی، مرجع اصلی تلقی میشود. این نسخه آخرین تغییرات حوزه تجارت را در خود جای داده و تنها از طریق منابع رسمی اتاق بازرگانی بینالمللی قابل تهیه است.
با تکمیل این فرم کارشناسان متخصص ایمن تجارت کارامد برای ارائه مشاوره رایگان در اسرع وقت با شما تماس میگیرند.
انواع اینکوترمز
انواع مختلف اینکوترمز شامل گروههای مختلفی است که هرکدام مسئولیتها و هزینههای خاصی را برای طرفین تعیین میکنند. این قوانین به تجارت جهانی کمک میکند تا خطرات و هزینهها به درستی تقسیم شوند و از بروز اختلافات جلوگیری شود. در ادامه به بررسی دقیق هر کدام از گروه اینکوترمزها میپردازیم.
گروه (E) ترم های اینکوترمز تحویل کالا در نقطه عزیمت در مبدأ
گروه E در واقع از یک اینکوترمز تشکیل شده و به اینکوترمزی اشاره دارد که مسئولیت تحویل کالا در مبدا، یعنی نقطه آغاز حمل و نقل، به عهده فروشنده قرار دارد. در این گروه، فروشنده تنها باید کالا را در محل تعیینشده (مانند انبار، کارخانه یا کارگاه) تحویل دهد، و مسئولیتهای مرتبط با حمل و نقل، ترخیص گمرکی و سایر امور به خریدار منتقل میشود.
اینکوترمز EXW : تحویل در محل کار (محل تعیین شده)
در اینکوترمز EXW ، فروشنده کالا را در محل تعیینشده خود (مانند انبار، کارخانه یا کارگاه) در اختیار خریدار میگذارد. به عبارت دیگر، فروشنده تنها مسئول تحویل کالا در این مکان است و هیچ مسئولیتی در قبال حمل و نقل کالا، ترخیص گمرکی یا هزینههای مرتبط ندارد. در این شرایط، تمام خطرات ناشی از حمل کالا از محل تحویل تا مقصد نهایی بر عهده خریدار است.
این بدان معناست که خریدار باید تمامی هزینهها و ریسکهای مربوط به حمل و نقل بین المللی کالا ، بارگیری، تخلیه و ترخیص گمرکی را خود تقبل کند. به طور کلی، EXW بیشترین مسئولیت را بر دوش خریدار قرار میدهد و حداقل تعهدات را به فروشنده میدهد.

گروه (F) تحویل کالا به خریدار بدون پرداخت کرایه حمل در مبدأ
در اینکوترمز گروه F، فروشنده باید کالا را در کشور مبدأ و در محل توافقشده به خریدار تحویل دهد، بدون اینکه مسئولیتی بابت کرایه حمل یا پوشش بیمه بر عهده بگیرد. در این گروه از اینکوترمز، نقش فروشنده تنها به آمادهسازی و تحویل کالا محدود میشود و پس از تحویل، تمام هزینهها و ریسکها بر عهده خریدار خواهد بود. فروشنده در قبال مراحل حمل بینالمللی یا ورود کالا به کشور مقصد نقشی ندارد.
اینکوترمز FCA : تحویل به حمل کننده (محل تعیین شده)
اینکوترمز FCA (Free Carrier) در اینکوترمز برای شرایطی طراحی شده که حملونقل زمینی یا ترکیبی مورد نظر باشد. فروشنده پس از انجام امور گمرکی صادراتی، کالا را در محل مشخصشده – که میتواند انبار خودش یا محل دیگری باشد – به حملکننده معرفیشده از طرف خریدار تحویل میدهد. در این قاعده از اینکوترمز، محل دقیق تحویل اهمیت بالایی دارد، چرا که در همان نقطه، انتقال ریسک و مسئولیت صورت میگیرد.
اینکوترمز FAS : تحویل در کنار کشتی (بندر بارگیری تعیین شده)
قاعده FAS (Free Alongside Ship) در اینکوترمز زمانی به کار میرود که کالا باید در کنار کشتی و در بندر بارگیری به خریدار تحویل داده شود. فروشنده پس از انجام تشریفات صادراتی، کالا را در اسکله مشخصشده قرار میدهد تا خریدار یا نماینده او آن را تحویل بگیرد. در این بخش از اینکوترمز، تمام ریسکها و هزینهها از لحظه تحویل در بندر، متوجه خریدار است. این قاعده معمولاً در حملونقل فلهای و کالاهای سنگین استفاده میشود.
اینکوترمز FOB : تحویل روی عرشه (بندر بارگیری تعیین شده)
اینکوترمز FOB (Free on Board) یکی دیگر از قواعد پرکاربرد در اینکوترمز است که در حملونقل دریایی نقش مهمی دارد. فروشنده باید کالا را پس از ترخیص صادراتی روی عرشه کشتی در بندر مشخصشده تحویل دهد. به محض قرار گرفتن کالا بر روی کشتی، مسئولیت فروشنده به پایان میرسد و کنترل کامل از جمله بیمه و حملونقل به خریدار واگذار میشود. در اینکوترمز، قاعده FOB به خریداران امکان مدیریت بهتر مراحل حمل دریایی را میدهد.
گروه (C) تحویل کالا در مبدأ به خریداربا پرداخت کرایه حمل
در اینکوترمز گروه C، فروشنده کالا را در کشور مبدأ به شرکت حمل تحویل میدهد، اما هزینه حملونقل را خودش پرداخت میکند. با وجود پرداخت کرایه توسط فروشنده، انتقال ریسک از همان لحظه تحویل کالا صورت میگیرد و مسئولیتها به خریدار واگذار میشود. این گروه از اینکوترمز در معاملات بینالمللی رایج است و چهار قاعده اصلی CFR، CIF، CPT وCIP را شامل میشود.

اینکوترمز CFR : هزینه و کرایه حمل (بندر و مقصد تعیین شده)
قاعده CFR (Cost and Freight) در چارچوب اینکوترمز بهگونهای تنظیم شده که فروشنده، کالا را روی کشتی در بندر مبدأ بارگیری کرده و آن را تحویل خریدار میدهد. از همان لحظه، ریسک به خریدار منتقل میشود. فروشنده در این روش موظف است کرایه حمل تا بندر مقصد را پرداخت کند، اما هزینه بیمه بر عهده خریدار قرار میگیرد. کاربرد CFR به حملونقل دریایی و مسیرهای داخلی آبی محدود میشود.
اینکوترمز CIF : هزینه، بیمه و کرایه حمل (بندر مقصد تعیین شده)
ترم CIF که در دستهبندی اینکوترمز جای دارد، از نظر ساختار کلی شباهت زیادی به CFR دارد، ولی تفاوت آن در تعهد فروشنده نسبت به بیمه کالا است. در این حالت، فروشنده باید حداقل بیمه دریایی را تهیه کند تا خسارتهای احتمالی را پوشش دهد. اگرچه ریسک از زمان تحویل کالا به خریدار منتقل میشود، فروشنده موظف است هم هزینه حمل و هم بیمه را تا بندر مقصد پرداخت نماید.
اینکوترمز CPT : کرایه حمل پرداخت شده تا (مقصد تعیین شده)
اینکوترمز CPT (Carriage Paid To) یکی دیگر از روشهای تعریفشده در اینکوترمز است که معمولاً برای حملونقل ترکیبی و چندوجهی استفاده میشود. فروشنده کالا را به حملکننده منتخب خود تحویل داده و در عین حال، هزینه حمل تا محل مشخصشده را میپردازد. با این حال، مسئولیت کالا از لحظه تحویل به حملکننده به خریدار منتقل میشود و هرگونه خسارت احتمالی پس از آن به عهده خریدار خواهد بود.
اینکوترمز CIP : کرایه حمل و بیمه پرداخت شده تا (محل تعیین شده در مقصد)
قاعده CIP (Carriage and Insurance Paid To) یکی از جامعترین اصطلاحات اینکوترمز محسوب میشود که فروشنده را ملزم به پرداخت همزمان هزینه حمل و بیمه تا مقصد میکند. در این روش، فروشنده موظف است کالا را در محل اولیه به حملکننده تحویل دهد و علاوه بر کرایه، بیمهای برای پوشش ریسکهای بعد از تحویل نیز تهیه کند. اینکوترمز CIP بیشتر در حملونقل هوایی و ترکیبی کاربرد دارد و مانند CPT، بر دو نقطه کلیدی تحویل و مقصد تأکید دارد.

گروه (D) تحویل کالا در مقصد
اصطلاحات گروه D در اینکوترمز به شرایطی اشاره دارند که در آن فروشنده مسئولیت حمل را تا نقطه نهایی تعیینشده در کشور مقصد بر عهده دارد. در این گروه، فروشنده گاهی علاوه بر رساندن کالا به مقصد، فرآیندهایی مثل تخلیه یا تشریفات گمرکی را نیز انجام میدهد. در میان گروههای مختلف اینکوترمز، این دسته بیشترین وظایف را برای فروشنده در بر دارد، و برای خریدارانی که تمایل دارند فرآیند تحویل را سادهتر تجربه کنند، مناسب است.
اینکوترمز DAF : تحویل در مرز (محل تعیین شده)
اصطلاح DAF (Delivered At Frontier) در اینکوترمز به شرایطی اطلاق میشود که فروشنده پس از انجام تشریفات صادراتی، کالا را در نقطهای دقیق روی مرز بینالمللی تحویل خریدار میدهد. این مرز میتواند زمینی، هوایی یا دریایی باشد و باید از پیش مشخص شود. از همان محل، ریسک انتقال به خریدار انجام شده و ورود به کشور مقصد و سایر مراحل وارداتی، به عهده خریدار است.
اینکوترمز DES : تحویل از کشتی (بندر مقصد تعیین شده)
بر اساس ترم DES (Delivered Ex Ship)، کالا پس از رسیدن به بندر مقصد و پیش از تخلیه، روی عرشه کشتی به خریدار تحویل داده میشود. در این روش از اینکوترمز، فروشنده تا لحظه تحویل بر روی کشتی مسئولیت حمل، ریسک و هزینهها را بر عهده دارد. این شرایط معمولاً در حملونقل دریایی یا مسیرهای داخلی آبی مورد استفاده قرار میگیرد.
اینکوترمز DEQ : تحویل در اسکله (عوارض پرداخت شده) (بندر مقصد تعیین شده)
در DEQ (Delivered Ex Quay)، فروشنده کالا را پس از تخلیه در اسکله مقصد و پرداخت کامل عوارض گمرکی، به خریدار تحویل میدهد. در این بخش از اینکوترمز، فروشنده وظیفه دارد مراحل گمرکی واردات را نیز اجرا کرده و تمامی هزینههای مربوط به آن را تقبل کند. نقطه انتقال مسئولیت، پس از پایان تخلیه و تشریفات گمرکی خواهد بود.
اینکوترمز DDU : تحویل در مقصد بدون پرداخت حقوق و عوارض گمرکی (محل مقصد تعیین شده)
ترم DDU (Delivered Duty Unpaid) زمانی استفاده میشود که فروشنده کالا را به آدرس مشخصشده در کشور مقصد تحویل میدهد ولی پرداخت عوارض و مالیات وارداتی بر عهده خریدار است. در این روش از اینکوترمز، فروشنده متعهد به انجام حمل بینالمللی و مراحل صادرات است، اما تعهدی نسبت به هزینه های گمرکی مقصد ندارد. انتقال مسئولیت نیز در همان محل تحویل انجام میشود.
اینکوترمز DDP : تحویل در مقصد با پرداخت حقوق و عوارض گمرکی (محل مقصد تعیین شده)
در شرایط DDP (Delivered Duty Paid)، فروشنده بیشترین میزان مسئولیت را متقبل میشود و تمامی مراحل از حمل، ترخیص و پرداخت مالیاتها را تا لحظه تحویل در مقصد انجام میدهد. این ترم از اینکوترمز بیشترین مزیت را برای خریدار دارد، زیرا فروشنده تمام مسائل فنی و مالی مربوط به ترخیص در کشور مقصد را نیز برعهده میگیرد. در نهایت، خریدار تنها مسئول تخلیه در محل است.
تفاوت بین اینکوترمز 2010 و اینکوترمز 2020
تفاوت بین اینکوترمز ۲۰۱۰ و اینکوترمز ۲۰۲۰ را میتوان در چند زمینه کلیدی بررسی کرد؛ تفاوتهایی که هدف آنها همگامسازی بیشتر با شرایط امروزی تجارت بینالمللی است. نسخه جدید اینکوترمز تلاش کرده تا همسو با تحولات حملونقل و نیازهای تازه کاربران، قوانین شفافتری ارائه دهد.
یکی از تغییرات مهم، بازبینی در تعاریف و اصطلاحات است. برای نمونه، ترم “DAT” که در نسخه ۲۰۱۰ به معنای تحویل در پایانه تعریف شده بود، در اینکوترمز ۲۰۲۰ با عنوان ” اینکوترم dpu ” جایگزین شد. این تغییر بهمنظور انعکاس دقیقتر مفهوم تحویل در هر محل توافقی (نه فقط پایانه) صورت گرفته است. همچنین، اصطلاحات جدیدی مانند “CNI” برای پاسخگویی به موقعیتهای خاص در زنجیره حمل افزوده شدهاند.
دومین تفاوت اساسی در نحوه تقسیم وظایف و مسئولیتهای طرفین است. در برخی موارد، نسخه جدید اینکوترمز تغییراتی در انتقال وظایفی مثل بارگیری یا تخلیه ایجاد کرده است. به این معنا که ممکن است در برخی شرایط، مسئولیتها از فروشنده به خریدار منتقل شود. این موضوع به طرفین کمک میکند تا مرزهای دقیقتری در اجرای تعهدات خود داشته باشند.
همچنین، نسخه ۲۰۲۰ با اضافه کردن راهنماهای روشنتر، نمونههای عملی و بررسی سناریوهای واقعی، درک کاربردیتری از اینکوترمز به کاربران ارائه داده است. این ویژگیها باعث میشود تا استفاده از قوانین، با اطمینان بیشتری همراه شود و احتمال بروز اختلافات در اجرای قرارداد کاهش پیدا کند. بهروز بودن با این نسخه جدید، نقش مهمی در موفقیت معاملات بینالمللی دارد.
مواردی که اینکوترمز پوشش نمیدهد
همانطور که پیشتر گفته شد، اینکوترمز معمولاً در قراردادهای فروش بینالمللی درج میشود، اما تمام ابعاد معامله را پوشش نمیدهد. قوانین اینکوترمز بیشتر بر نحوه تحویل کالا تمرکز دارند و جنبههای دیگر قرارداد را بهطور مستقیم شامل نمیشوند.
مواردی که در چارچوب اینکوترمز قرار نمیگیرند عبارتند از:
- شرایط کامل و جزئیات فروش کالا
- معرفی دقیق کالای مورد معامله به همراه مبلغ توافقشده
- روش پرداخت و زمانبندی آن که بین خریدار و فروشنده تعیین شده
- انتقال مالکیت یا عنوان قانونی کالا از فروشنده به خریدار
همچنین اینکوترمز در این موارد نیز مداخله نمیکند:
- تعیین مدارکی که فروشنده باید برای خریدار تهیه کند تا فرایند گمرکی در کشور مقصد روانتر انجام شود
- مسئولیتپذیری در برابر تاخیر در تحویل، عدم انطباق کالا با قرارداد، یا اختلافات ناشی از اجرای قرارداد

قوانین اینکوترمز چه مزایای دارد؟
قوانین اینکوترمز بهعنوان یکی از ابزارهای اصلی در تجارت بینالمللی، نقشی حیاتی در ایجاد نظم و شفافیت در معاملات تجاری ایفا میکند. یکی از مهمترین مزایای اینکوترمز، تعیین دقیق مسئولیتها و وظایف خریدار و فروشنده در مراحل مختلف فرآیند حملونقل، ترخیص کالا، بیمه و تحویل است. این امر بهویژه در معاملات بینالمللی که طرفین در کشورهای مختلف قرار دارند، از اهمیت زیادی برخوردار است چرا که به کاهش احتمال بروز اختلافات حقوقی کمک میکند.
از دیگر ویژگیهای مهم اینکوترمز، تعیین هزینههای حملونقل و بیمه است. با مشخص کردن مسئولیت پرداخت هر هزینه، شفافیت در قرارداد افزایش مییابد و طرفین میتوانند تصمیمات دقیقتری برای برنامهریزی مالی خود اتخاذ کنند. این موضوع بهویژه زمانی که هزینههای حملونقل تحت تأثیر نوسانات ارزی یا تغییرات بازار قرار دارد، اهمیت ویژهای پیدا میکند.
اینکوترمز همچنین بهطور دقیق تعیین میکند که کدام طرف مسئول انجام تشریفات گمرکی صادرات و واردات کالا است و در صورت لزوم، باید مجوزهای مربوطه را دریافت کند. این موضوع از ایجاد تاخیر و هزینههای اضافی در فرآیند حمل جلوگیری میکند.
یکی دیگر از مزایای برجسته اینکوترمز، کاهش ریسک قرارداد و انتقال مسئولیتها در نقطه مشخصی از حمل کالا است. این امر به طرفین کمک میکند تا در صورت بروز مشکل، از پیش بدانند که مسئولیت رسیدگی به خسارت بر عهده کدام طرف است. این امر به کاهش اختلافات و سادهسازی فرایندهای حقوقی کمک میکند.
استفاده از اینکوترمز در قراردادها باعث میشود که طرفین از یک زبان حقوقی مشترک بهرهمند شوند. این زبان توسط اکثر کشورها و فعالان اقتصادی بهطور گسترده پذیرفته شده است و بهویژه برای شرکتهایی که با چندین کشور همکاری دارند، تسهیلکننده روند مذاکرات و قراردادها است.
با بهرهگیری از اینکوترمز، اعتماد بین طرفین معامله افزایش مییابد. هنگامی که تمام شرایط بهطور شفاف مشخص شده باشد، احتمال بروز اختلافات کاهش مییابد و رابطه تجاری بر اساس اعتماد و ضوابط روشن ادامه خواهد داشت. استفاده از این قواعد نه تنها فرآیند حمل کالا را تسهیل میکند بلکه به طرفین امکان میدهد با اطمینان بیشتری در تجارت بینالمللی وارد شوند.

ما پاسخگوی سوالات شما هستیم… 02188525000
جهت دریافت مشاوره تخصصی واردات و ترخیص کالا از گمرک با ما در ارتباط باشید.
عدم استفاده از اینکوترمز چه معایبی دارد؟
استفاده نکردن از اینکوترمز در معاملات بینالمللی میتواند باعث ایجاد ابهام در درک مسئولیتها و تعهدات طرفین شود. در صورت عدم وجود این چهارچوب مشخص، احتمال دارد که هر یک از فروشنده و خریدار برداشتهای متفاوتی از وظایف خود داشته باشند، بهویژه در مسائلی مانند زمان تحویل کالا، روش پرداخت هزینه حمل یا نحوه بیمه کردن محموله. این ابهام میتواند به بروز اختلافات و سوءتفاهمها منجر شود.
از دیگر عواقب مهم عدم استفاده از اینکوترمز، عدم وضوح در زمینه مالکیت و ریسک در مراحل مختلف معامله است. در چنین شرایطی، تشخیص اینکه چه کسی مسئول بیمه کالا است، چه زمانی مسئولیت کالا منتقل میشود و هزینههای گمرکی یا حملونقل بر عهده کدام طرف است، پیچیده خواهد بود. عدم توافق شفاف در این موارد ممکن است به ضرر مالی یکی از طرفین ختم شود.
عدم استفاده از اینکوترمز به معنای نبود یک زبان حقوقی مشترک و شناختهشده در سطح بینالمللی است. این وضعیت میتواند ریسک حقوقی طرفین را افزایش دهد و احتمال ارجاع اختلافات به نهادهای داوری یا قضائی را بیشتر کند. با استفاده از اینکوترمز، طرفین میتوانند با اتکا به یک مرجع مشترک، از منافع خود بهخوبی دفاع کنند و از بروز مشکلات حقوقی جلوگیری نمایند.

نحوه بکار بردن قوانین و قواعد اینکوترمز
برای رعایت صحیح اینکوترمز در معاملات بینالمللی، اولین گام انتخاب نوع مناسب اینکوترم بر اساس شرایط خاص هر تجارت است. هر یک از قواعد اینکوترمز وظایف و مسئولیتهای دقیق فروشنده و خریدار را در زمینههایی همچون تحویل کالا، حملونقل، بیمه و هزینهها مشخص میکند. انتخاب درست این قواعد بهعنوان پایهای برای اجرای صحیح قرارداد عمل خواهد کرد.
پس از تعیین اینکوترم، باید شرایط توافق بهطور دقیق، شفاف و قابل استناد بین طرفین مشخص شود. این شرایط باید شامل جزئیاتی درباره مکان تحویل، روش حملونقل، نحوه پرداخت هزینهها، شیوه بارگیری و تخلیه، و تقسیم مسئولیتها در هر مرحله باشد. درج این اطلاعات در قرارداد به جلوگیری از بروز اختلافات و ابهامهای احتمالی کمک میکند.
در گام بعدی، باید مفاد قرارداد با رعایت کامل تمام بندهای مرتبط با اینکوترمز به اجرا درآید. فروشنده و خریدار باید مطابق توافقنامه، مسئولیتهای خود را در خصوص حملونقل، بیمه، دریافت مجوزها و دیگر مسائل عملیاتی بهدرستی انجام دهند. استفاده از مشاور حقوقی یا ترخیص کار گمرک آشنا به قوانین اینکوترمز نیز میتواند به دقت در اجرای قرارداد کمک کند و از بروز اشتباهات حقوقی جلوگیری نماید.
مسئولیت ها و تعهدات اصلی موجود در قوانین اینکوترمز
اینکوترمز بهمنظور تسهیل فرآیند تجارت بینالمللی طراحی شده و بهوضوح مسئولیتها و تعهدات هر یک از طرفین معامله، یعنی فروشنده و خریدار، را در طول حملونقل کالا مشخص میکند. این قواعد به تفکیک تعیین میکنند که در کدام مرحله از زنجیره تأمین، مسئولیت حمل، بیمه، تشریفات گمرکی و تحویل بر عهده کدام طرف است. با آگاهی دقیق از این مسئولیتها، طرفین از بروز اختلافات تجاری جلوگیری میکنند و شفافیت بیشتری در قراردادهای بینالمللی ایجاد میشود.
هزینه های حمل و نقل (Transportation costs)
در اینکوترمز بهطور مشخص تعیین میشود که فروشنده یا خریدار، مسئول پرداخت هزینههای حملونقل در هر مرحله از مسیر هستند. در شرایطی مانند DAP و DDP، فروشنده مسئول پرداخت هزینههای حمل تا محل مقصد است، اما در سایر شرایط، ممکن است این هزینهها بر عهده خریدار قرار گیرد.
تشریفات ورود و صدور (Export and import formalities)
قوانین اینکوترمز مسئولیت انجام تشریفات گمرکی مربوط به صادرات و واردات را بهوضوح تعیین میکنند. بهطور کلی، فروشنده باید مراحل گمرکی صادرات را انجام دهد. در شرایط خاصی مانند DDP، فروشنده حتی باید عوارض و مالیاتهای واردات را در کشور مقصد پرداخت کند، در حالی که در شرایطی مانند DAP و DPU این هزینهها به عهده خریدار خواهد بود.
نقطه تحویل (Point of delivery)
طبق قواعد اینکوترمز، نقطه تحویل، جایی است که مسئولیتهای فروشنده پایان یافته و تعهدات خریدار آغاز میشود. بسته به نوع اصطلاح انتخابشده، این نقطه میتواند متفاوت باشد. در برخی شرایط، فروشنده مسئولیت خود را تنها تا تحویل کالا در مرز یا بندر مقصد انجام میدهد. اما در شرایطی مثل DDP، مسئولیت فروشنده ادامه پیدا میکند تا تحویل نهایی کالا در مقصد و حتی پرداخت عوارض و مالیاتها.
هزینه بیمه (Insurance cost)
طبق شرایط مختلف اینکوترمز، هزینه بیمه میتواند بر عهده فروشنده یا خریدار باشد. در شرایطی مثل DAP، DPU و DDP که فروشنده مسئول رساندن کالا تا مقصد است، معمولاً توصیه میشود که فروشنده برای بیمه کردن کالا اقدام کند. هرچند الزام قانونی برای این کار فقط در برخی شرایط خاص دیده میشود.
تعیین هزینه ها بین خریدار و فروشند مطابق با جدول اینکوترمز 2020
| هزینه / اینکوترمز 2020 | EXW | FCA | CPT | CIP | DAP | DPU | DDP | FAS | FOB | CFR | CIF |
| بستهبندی کالا | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده |
| بارگیری در مبدا | خریدار | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده |
| حمل داخلی مبدا | خریدار | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده |
| ترخیص صادراتی | خریدار | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده |
| حمل بینالمللی | خریدار | خریدار | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | خریدار | فروشنده | فروشنده | فروشنده |
| بیمه حملونقل | خریدار | خریدار | خریدار | فروشنده | خریدار | خریدار | خریدار | خریدار | خریدار | خریدار | فروشنده |
| ترخیص وارداتی | خریدار | خریدار | خریدار | خریدار | خریدار | خریدار | فروشنده | خریدار | خریدار | خریدار | خریدار |
| مالیات و عوارض واردات | خریدار | خریدار | خریدار | خریدار | خریدار | خریدار | فروشنده | خریدار | خریدار | خریدار | خریدار |
| تخلیه در مقصد | خریدار | خریدار | خریدار | خریدار | خریدار | فروشنده | فروشنده | خریدار | خریدار | خریدار | خریدار |
| حمل داخلی مقصد | خریدار | خریدار | خریدار | خریدار | خریدار | خریدار | فروشنده | خریدار | خریدار | خریدار | خریدار |
تعیین ریسک بین خریدار و فروشند مطابق با اینکوترمز 2020
در اینکوترمز 2020، نقطه انتقال ریسک بین فروشنده و خریدار بهطور دقیق تعیین شده است و بسته به نوع قاعده انتخابشده، محل این انتقال متفاوت است. برای مثال، در شرایط EXW، ریسک از همان محل فروش (کارخانه یا انبار فروشنده) به خریدار منتقل میشود. در شرایطی مانند CFR یا CIF، انتقال ریسک هنگامی صورت میگیرد که کالا بر روی کشتی در بندر مبدأ بارگیری شود. این تمایز دقیق کمک میکند که در صورت بروز خسارت یا حادثه، طرف مسئول بهوضوح شناسایی شود.
در شرایطی مانند DAP، DPU و DDP، مسئولیت تمامی ریسکها تا زمان تحویل کالا در مقصد بر عهده فروشنده است. در این حالت، ریسک تنها پس از تحویل کالا به خریدار در مکان مشخصشده منتقل میشود. بنابراین، هنگام تنظیم قرارداد، طرفین باید قاعده مناسب اینکوترمز را انتخاب کنند تا مسئولیتهای ریسک بهدرستی مشخص شود و از بروز هرگونه اختلاف جلوگیری گردد.
اینکوترمز بر اساس مقررات دولتی
در معاملات بینالمللی، استفاده از اینکوترمز باید با توجه به قوانین و مقررات هر کشور انجام شود، زیرا در برخی کشورها، محاسبه عوارض و مالیاتها بر اساس تعاریف متفاوت از ارزش کالا صورت میگیرد. بهطور مثال، در هند ارزش گمرکی براساس CIF (هزینه، بیمه و حملونقل) محاسبه میشود، در حالی که در آفریقای جنوبی این محاسبه بر اساس FOB (تنها ارزش کالا در بندر مبدأ) انجام میگردد. این تفاوتها ممکن است باعث ایجاد سردرگمی و اختلاف میان خریدار و فروشنده شود، بهویژه اگر فقط به مفاد اینکوترمز استناد شود.
بنابراین، در زمان تنظیم قراردادهای بینالمللی، همراستایی بین قواعد اینکوترمز و قوانین گمرکی هر کشور اهمیت زیادی دارد. طرفین قرارداد باید اطمینان حاصل کنند که مسئولیتها و هزینهها نهتنها در چارچوب اینکوترمز تعیینشده، بلکه با قوانین گمرکی کشور مقصد نیز هماهنگ هستند. این اقدام مانع از بروز هزینههای غیرمنتظره و اختلافات حقوقی میشود.
سوالات متداول
مهمترین مزیت قوانین اینکوترمز چیست؟
مهمترین مزیت قوانین اینکوترمز، تعیین دقیق مسئولیتها و هزینهها بین فروشنده و خریدار است. این قواعد به وضوح مشخص میکنند که هر طرف در کدام مرحله از فرآیند حمل و نقل، بیمه و گمرک مسئول است و از این طریق مانع از بروز اختلافات میشود.
مهمترین هدف اینکوترمز چیست؟
هدف اصلی اینکوترمز، تسهیل و استانداردسازی فرآیندهای تجاری بینالمللی است. این قواعد به وضوح وظایف و مسئولیتهای فروشنده و خریدار را در زمینههای مختلف مانند تحویل کالا، حملونقل و پرداخت هزینهها تعیین میکنند.
مهمتریم تفاوت اینکوترمز ۲۰۲۰ با اینکوترمز ۲۰۱۰ کدام است؟
مهمترین تفاوت اینکوترمز ۲۰۲۰ با ۲۰۱۰، تغییرات در شرایط حملونقل و انتقال ریسک است. در نسخه ۲۰۲۰، شرایط جدیدی برای حملونقل کالا با استفاده از حملونقل multimodal اضافه شده و برخی از اصطلاحات مانند DAT به DPU تغییر کردهاند.
آیا هنوز هم میتوان از اینکوترمزهای ۲۰۱۰ بعد از ۱ ژانویه ۲۰۲۰ استفاده کرد؟
بله، همچنان میتوان از اینکوترمز ۲۰۱۰ بعد از ۱ ژانویه ۲۰۲۰ استفاده کرد. اما نسخه ۲۰۲۰ توصیه میشود و در صورت توافق طرفین، میتوان از نسخههای قدیمیتر نیز استفاده کرد.
قوانین اینکوترمز Incoterms توسط چه شخصی منتشر میشود؟
قوانین اینکوترمز توسط اتاق بازرگانی بینالمللی (ICC) منتشر میشود. این سازمان مسئول تدوین و بروزرسانی این قواعد است.
اصطلاحات اینکوترمز برای کدام روش های حمل و نقل است؟
اصطلاحات اینکوترمز برای تمامی روشهای حملونقل، از جمله حملونقل دریایی، هوایی، جادهای و ریلی طراحی شدهاند. این قواعد میتوانند بهطور همزمان برای حملونقل ترکیبی نیز بهکار روند.
جمع بندی
اینکوترمز مجموعهای از قوانین اساسی است که در معاملات بینالمللی برای تعیین مسئولیتها و هزینهها میان خریداران و فروشندگان استفاده میشود. این قوانین به کسبوکارها کمک میکنند تا با شفافسازی شرایط حمل و نقل و ترخیص کالا، از بروز اختلافات جلوگیری کنند و فرآیند تجاری را تسهیل کنند. با درک دقیق از انواع اینکوترمز و نحوه اجرای آنها، طرفین میتوانند به طور مؤثرتر و با اطمینان بیشتری در بازارهای بینالمللی فعالیت کنند.
شرکت ایمن تجارت کارآمد با ارائه خدمات جامع از صفر تا صد واردات، از جمله ثبت سفارش تا ترخیص کالا، آماده است تا تمام مراحل واردات شما را با دقت و حرفهای مدیریت کند. برای دریافت اطلاعات بیشتر و استعلام کالای مورد نظر خود، میتوانید با کارشناسان ما تماس گرفته و از مشاوره رایگان بهرهمند شوید.
ترخیص کالای مورد نظر شما از تمامی گمرکات کشور
تمامی تشریفات گمرکی مرسولات وارداتی شما به صورت تخصصی توسط ایمن تجارت کارآمد انجام میشود.
✔ ترخیص از گمرک شهید رجایی
✔ ترخیص از گمرک شهید باهنر
✔ ترخیص از گمرک امام خمینی
✔ ترخیص از گمرک تهران
✔ ترخیص از گمرک بازرگان
✔ ترخیص از سایر گمرکات کشور



