از آنجا که ترخیص کالا یکی از امور تخصص در زمینه واردات کالا می باشد، هیچ سازمان و شرکتی بدون داشتن مهارت و تخصص نمی تواند در این زمینه فعالیت داشته باشد. در سازمان های گمرکی کشور کارکنان از بین افراد خبره و فارغ التحصیلان دانشگاهی در این رشته انتخاب می شوند. آشنایی کارکنان و پرسنل مجموعه گمرکی به معنای صرفه جویی در زمان و هزینه های مشتریان است.

گمرکات در سراسر مرزهای ایران آماده خدمات رسانی هستند. از قسمت های شمال غربی، جنوب و بندرگاه ها، شرق و شمال شرق که قواعد و مقررات ترخیص کالا در همه این گمرکات مطابق با آئین نامه های دولتی عمل می کنند. با این وجود تفاوت های جزئی نیز در آنها وجود دارد که از جمله می توان به سطح کیفیت خدمات و همچنین هزینه های ترخیص کالا اشاره کرد.

اهداف اداره گمرک

  • ارائه خدمات مطلوب به بازرگانان
  • ترخیص کالای مشتریان در تهران و شهرستان ها با کمترین هزینه و در کوتاه ترین زمان
  • توجه به قوانین و مقررات خاص گمرکی، آئین نامه های اجرائی مربوطه، مصوبه های مختلف و صدور بخشنامه ها
  • مشاوره فنی واردات کالا و اطلاع رسانی به واردکنندگان در رابطه با قوانین و آخرین تغییرات در تشریفات گمرکی و پروسه واردات کالا
  • تلاش برای حفظ منافع، کاهش هزینه ها و سرعت بخشیدن به انجام امور اجرائی
  • انجام امور گمرکی صادرات و ترانزیت کالا به بهترین شکل ممکن
  • حمل کالای مشتریان از اداره گمرک به مقصد تهران و سایر شهرستانها
  • امانتداری و تعهد به زمان، حفظ اسرار مشتریان و تضمین امنیت و سلامت کالا بعد از ترخیص از اداره گمرک

آشنایی با اصطلاحات بازرگانی گمرکی

برای ترخیص کالا آشنایی با برخی مفاهیم و اصطلاحات ضرورت پیدا می کند که در زیر به برخی از مهمترین اصطلاحات رایج بازرگانی می پردازیم:

  1. بارنامه

بارنامه سندی است که طبق آن یک کالاها یا پارتی از آن به مقصد گیرنده ارسال می شود. بارنامه از طرف موسسه حمل و نقل صادر می شود که دربرگیرنده اطلاعات شخصی کالا است. در برگه بارنامه مشخصات ظاهری کالا از قبیل تعداد بسته ها، شماره و علامت آنها، وزن با ظرف و گاهی نیز وزن خالص یا مقدار و نوع کالا طبق آنچه فرستنده اظهار کرده است، درج می شود. زمانی که گیرنده، کالاهای خود را دریافت می کند، همزمان بارنامه را نیز از موسسه حمل و نقل گرفته و آن را با کالاها مطابقت می دهد. در صورتی که در کالاها صدمه ای وارد شده باشد، تاجر می تواند با استفاده از بارنامه ادعاي خسارت کند.

اطلاعاتی که در بارنامه ثبت می شود به طور کامل عبارتند از: شرح كالا، بنادر بارگيري و تخليه، علائم و يا شماره هاي تجاري، نام و نشاني شخصي كه ورود اجناس به اطلاع او مي رسد، نام كشتي حامل، ذكر عبارتي كه حاكي از وجود كالا در كشتي باشد، نام حمل كننده كالا، نام گيرنده كالا، هزينه حمل پرداخت شده يا قابل پرداخت در مقصد، تعداد نسخه هاي بارنامه و تاریخ صدور آن از جمله مواردی است که باید در بارنامه درج شود.

  1. هزینه های گمرکی

هزینه گمرکی به آن دسته از هزینه هایی گفته می شود که در مقابل تخلیه، باربری، انبارداری، تعرفه بندی، بدرقه کالا، آزمایش، خدمات فوق العاده و .... از طرف واردکنندگان کالا به اداره گمرک پرداخت می شود. قسمتی از این هزینه ها در اظهارنامه گمركي محاسبه و منظور مي شود. بخش دیگری از هزینه نیز به صورت قبض است که به طور جداگانه از اظهارنامه مشتریان موظف به پرداخت آن هستند.

  • اسناد مثبته گمركي

به آن دسته از اسنادی که مؤید ورود كالا به ترتيب رویه قانونی به كشور است و وجود آن انجام تشريفات قطعي گمركي و ترخيص از گمرك با صدور سند و پرداخت كليه وجوهي كه به ورود قطعي كالا را تایید می کند، اسناد مثبته گمرکی گفته می شود. زمانی که کالاها دارای اسناد مثبته گمرکی باشند، کاملا قانونی هستند. در غیر اینصورت کالاها غیرمجاز و قاچاق محسوب می شوند.

  • اسناد نادرست گمرکی

در صورتی که در اسناد گمرکی مشخصات کالا به طور صحیح و مختصر ذکر نشده باشد یا صاحب کالا از عدم تصريح خصوصيات به زبان دولت اقدام کرده است و یا مشخصات كالاي ديگري را اظهار کرده تا حقوق گمركي و عوارض كمتری پرداخت کند، اسنادی که از سوی اداره گمرک به او داده می شود، «اسناد نادرست گمرکی» هستند. تاجری که این اسناد را دریافت می کند، متخلف است.

  • اظهارنامه كالا

برای دریافت برگه ترخیص و همچنین ذکر مشخصات کالا، واردکننده کالا باید برگه اظهارنامه را از اداره گمرک دریافت کند. متقاضی باید روش گمركي كه در مورد كالا اجرا شود را ذكر كند. همچنین مشخصاتي را كه از نظر گمرك براي اجراي آن روش لازم است را در اظهارنامه قید کند.

  • كابوتاژ

کابوتاژ به معنای حمل كالا از بندر یک كشور به بندر ديگر و همچنين از يك گمرك به گمرك ديگر است که بواسطه راه کشور همسایه انجام می شود. طی کردن مراحل تشریفات گمرکی برای دریافت کابوتاژ الزامی است. برای این کار دو نوع اظهارنامه تکمیل می شود. یکی زمان خروج كالا از بندر يا مرز و دیگری زمان ورود به گمرك مرز يا بندر تکمیل می شود.