رویه کران بری یا کابوتاژ در گمرک

کران بری یا کابوتاژ چیست؟

کابوتاژ به زبان ساده، به معنای جا به‌ جایی کالا یا مسافر بین دو نقطه درون یک کشور است که توسط شرکت‌های حمل‌ و نقل انجام می‌شود. برای مثال اگر بخواهید باری را از بندرعباس به مشهد با کشتی منتقل کنید، اصولاً باید یک شرکت ایرانی این کار را برعهده بگیرد. با این حال در موارد مشخص، امکان دارد شرکت‌های خارجی نیز این عملیات را انجام دهند که در این صورت به آن کابوتاژ دریایی گفته می‌شود.

در گذشته کابوتاژ بیشتر در حمل‌ ونقل و ترخیص دریایی بین بنادر مورد استفاده قرار می‌گرفت، اما با گذر زمان این مفهوم به سایر شیوه‌های حمل‌ ونقل مانند هوایی، ریلی و جاده‌ای هم گسترش یافته است. در واقع، هر گونه انتقال داخلی کالا یا مسافر توسط شرکت خارجی، در دسته کابوتاژ در گمرک قرار می‌گیرد.

اصطلاح حق کابوتاژ به مجوزی اشاره دارد که یک شرکت از یک کشور دیگر دریافت می‌کند تا در داخل مرزهای یک کشور فعالیت حمل‌ونقلی داشته باشد. این موضوع در صنعت هوایی اهمیت بیشتری پیدا کرده و به معنای اجازه پرواز داخلی برای خطوط هوایی خارجی است. در اغلب کشورها به دلیل اولویت دادن به شرکت‌های بومی و حفاظت از اقتصاد ملی، با اجرای کابوتاژ محدودیت‌های سخت‌گیرانه‌ای اعمال می‌شود. این محدودیت‌ها بیشتر در بخش حمل‌ونقل هوایی دیده می‌شود. با این حال، کشورهای اتحادیه اروپا شرایط متفاوتی دارند و به صورت متقابل، حق کابوتاژ را برای اعضای خود به رسمیت شناخته‌اند.

ریشه واژه کابوتاژ چیست ؟

ریشه واژه کابوتاژ از کلمه فرانسوی “caboter” گرفته شده که به معنی حرکت در امتداد ساحل است. در زمان‌های گذشته این واژه به معنای جابه‌جایی کالاها در مسیرهای ساحلی بود. اما امروز در عرف بین‌المللی، این اصطلاح برای اشاره به حمل‌ونقل داخلی توسط شرکت‌های خارجی، در تمامی شیوه‌های حمل‌ونقل از جمله کران بری، ریلی، جاده‌ای و هوایی نیز به کار می‌رود.

فایل اظهار نامه مربوط به کابوتاژ

مقررات کران بری (کابوتاژ)

اگر کالای کابوتاژ در موعد مقرر به گمرک مقصد نرسد و در عین حال مجاز باشد، گمرک اجازه دارد از طریق اجرای تعهدات ثبت‌شده یا ضبط تضمین، نسبت به ادامه فرایند اقدام کند. اما در مواردی که کالا مشروط یا ممنوع‌الصادرات باشد، وضعیت آن به عنوان قاچاق تلقی می‌گردد و مشمول مجازات خواهد بود. شرکت بازرگانی ایمن تجارت کارآمد ترخیص کار حرفه‌ای گمرک راهکاری را برای این مورد دارد که با جریمه انتظامی قبل از اعلام قاچاق، امکان ترخیص و تحویل کالا را فراهم می‌سازد. همچنین برای بررسی تفاوت کالای مشروط و کالای ممنوع می‌توانید به مقاله مربوطه مراجعه کنید.

گمرک های مجاز برای تشریفات کابوتاژ

تشریفات کابوتاژ فقط در برخی گمرک‌های مجاز کشور انجام می‌شود. این گمرک‌ها توانایی ثبت، نظارت و اجرای قانونی مراحل کابوتاژ در گمرک را دارند. برخی از این گمرک‌ها ساحلی‌اند و در حمل‌ونقل دریایی نقش دارند، برخی نیز مرزی یا داخلی هستند و وظیفه ثبت و تأیید نهایی کالاهای کابوتاژی را بر عهده دارند. گمرک‌ های مجاز برای کابوتاژ:

کابوتاژ در تجارت کشتیرانی

اگر انتقال کالا از یک نقطه کشور به نقطه‌ای دیگر از طریق مسیرهای دریایی یا رودخانه‌ای صورت گیرد، این فرآیند تحت قوانین کابوتاژ قرار می‌گیرد و به عنوان کابوتاژ دریایی شناخته می‌شود. اجرای چنین فرآیندی معمولاً در مناطق مرزی آبی یا نواحی آزاد تجاری بیشتر مشاهده می‌شود و یکی از روش‌های رایج کران بری در ایران محسوب می‌شود. کالاهایی که مشمول کابوتاژ دریایی هستند، هنگام ورود به محدوده منطقه آزاد، مشمول هزینه‌هایی از سوی گمرک خواهند شد. با این حال، پرداخت سود بازرگانی یا عوارض برای این اقلام لازم نیست.

این موضوع باعث می‌شود روند کابوتاژ در گمرک برای کالاهای آبی، مقرون‌ به‌ صرفه‌تر باشد. کابوتاژ دریایی معمولاً در قالب‌های مشخصی انجام می‌گیرد که از جمله رایج‌ترین آن‌ها می‌توان به این موارد اشاره کرد:

• انتقال مسافران از طریق مسیرهای آبی
• جابه‌جایی محموله‌های باری
• انجام عملیات گمرکی مستقیم در بنادر یا استفاده از انبارهای ساحلی برای نگهداری کالا

کاپوتاژ هوایی

در حوزه حمل‌ونقل هوایی، کابوتاژ به حالتی گفته می‌شود که طی آن یک شرکت هواپیمایی خارجی اقدام به جابه‌جایی مسافر یا بار میان دو نقطه داخلی از یک کشور می‌کند. این نوع از کابوتاژ در گمرک و حمل‌ونقل داخلی، ممکن است با محدودیت‌هایی همراه باشد، چرا که دولت‌ها تمایل دارند کنترل این نوع فعالیت‌ها را در دست داشته باشند.

برخی کشورها مثل اعضای اتحادیه اروپا، محدودیت‌های مربوط به کابوتاژ را کاهش داده‌اند تا با باز شدن فضای رقابتی، کیفیت خدمات حمل‌ونقل هوایی افزایش یابد. این تصمیم در راستای توسعه بازار داخلی و رقابت بین شرکت‌های هوایی گرفته شده و در عین حال می‌تواند با ضوابط کران بری در بخش حمل هوایی هم‌راستا باشد.

کدام کالا ها را می توان کاپوتاژ کرد؟

به‌ طور معمول کابوتاژ برای کالاهایی در نظر گرفته می‌شود که منشأ داخلی دارند و یا پیش از این به شکل قطعی وارد کشور شده‌اند. در واقع چنین کالاهایی یا تولید داخل هستند و یا مراحل گمرکی وارداتشان به پایان رسیده است. قوانین مرتبط با کابوتاژ در گمرک در کشورهای مختلف متفاوت است، اما در اغلب موارد بخش گسترده‌ای از کالاها مشمول این فرآیند می‌شوند؛ البته محدودیت‌هایی نیز وجود دارد که باید به آن توجه کرد. از جمله کالاهایی که معمولاً در چارچوب کابوتاژ حمل می‌شوند می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کالاهای تجاری عمومی: شامل اقلامی مثل مواد اولیه، محصولات صنعتی، لوازم مصرفی و اقلامی است که در بخش تولید یا توزیع مورد استفاده قرار می‌گیرند.
• کالاهای فاسدشدنی: این گروه شامل مواد غذایی، اقلام کشاورزی و داروهایی است که نیازمند حمل‌ونقل سریع و شرایط نگهداری ویژه هستند. در این موارد، رعایت اصول کران بر نقش مهمی دارد.
• محصولات شیمیایی و نفتی: این نوع کالاها معمولاً تحت ضوابط مشخصی از طریق کابوتاژ جابه‌جا می‌شوند. با توجه به ماهیت آن‌ها، استانداردهای ایمنی و زیست‌محیطی باید به‌طور کامل رعایت شود.
• ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی: تجهیزاتی مانند ماشین‌آلات سنگین و دستگاه‌های صنعتی که برای پروژه‌های عمرانی و تولیدی به کار می‌روند، اغلب در فرآیند کابوتاژ در گمرک انتقال پیدا می‌کنند.
• مواد معدنی و فلزات: اقلامی نظیر زغال‌سنگ، سنگ‌آهن، مس و آلومینیوم نیز از جمله موادی هستند که حمل آن‌ها در قالب کابوتاژ مجاز بوده و در صنایع گوناگون مورد استفاده قرار می‌گیرند.

بیشتر بخوانید: واردات و ترخیص ماشین آلات صنعتی

مقررات و شرایط کالای کاپوتاژ

اداره گمرک برای اجرای کابوتاژ ضوابط مشخصی در نظر گرفته که هر دارنده کالا باید به آن پایبند باشد. این مقررات با هدف کنترل دقیق انتقال کالا بین گمرک‌ها طراحی شده‌اند و در ادامه برخی از نکات مهم آن را بررسی می‌کنیم. برای جابه‌جایی کالا از یک گمرک به گمرک دیگر، مدت‌زمانی از سوی گمرک مشخص می‌شود که طی آن، محموله باید به مقصد برسد. در صورت تأخیر، مشمول جریمه خواهد شد. این بازه زمانی با توجه به نوع وسیله حمل، شرایط مسیر و وضعیت آب‌وهوایی محاسبه می‌شود.

در فرآیند کابوتاژ حمل‌کننده کالا موظف است اظهارنامه یا برگه کابوتاژ را در تمام طول مسیر همراه خود داشته باشد. همچنین مسیر تعیین‌شده نباید بدون اجازه تغییر کند، زیرا انحراف از مسیر مشخص‌شده تخلف محسوب می‌شود. چنانچه در مسیر مشکلی پیش بیاید که باعث تأخیر شود، باید قبل از پایان مهلت تعیین‌شده، درخواست تمدید ثبت شود و دلایل تأخیر به گمرک گزارش شود. اداره گمرک شرایط را بررسی کرده و در صورت تأیید، زمان را تمدید خواهد کرد. در چنین مواردی، کابوتاژ در گمرک مقصد نیز باید در جریان این تغییرات قرار بگیرد.

اگر زمان کابوتاژ به پایان رسیده باشد و پس از آن درخواست تمدید ارسال شود، حتی اگر دلیل تأخیر قانع‌کننده باشد، جریمه تعلق خواهد گرفت. این مسئله به‌ ویژه در خصوص کالاهای غیرمجاز یا ممنوع‌الصادرات اهمیت بیشتری دارد و ممکن است جریمه انتظامی نیز در نظر گرفته شود. در برخی موارد امکان تغییر مقصد کالا در جریان کابوتاژ وجود دارد. البته این اقدام تنها در صورتی انجام می‌شود که کالا در گروه اقلام غیرمجاز، مشروط یا ممنوع‌ الصادرات نباشد. در این شرایط مقصد جدید باید توسط گمرک مبدأ در پروانه کابوتاژ ثبت شود.

کران بری خودرو چیست ؟

اگر قصد دارید با خودروی شخصی به خارج از کشور سفر کنید، باید نسبت به دریافت برگه کابوتاژ خودرو اقدام نمایید. صدور این برگه به منزله اجازه موقت خروج وسیله نقلیه از مرزهای کشور است که از سوی اداره گمرک صادر می‌شود. برای خودروهایی که بیش از ۲۰ سال از ساختشان گذشته، اخذ تأییدیه از وزارت میراث فرهنگی پیش‌نیاز صدور کابوتاژ خواهد بود.

مراحل دریافت کابوتاژ خودرو

فرآیند دریافت کابوتاژ خودرو با تهیه مدارک آغاز می‌شود و پس از آن باید به نزدیک‌ترین اداره گمرک مراجعه کنید. اداره گمرک پس از بررسی مدارک، برگه کابوتاژ در گمرک را صادر می‌کند. توجه داشته باشید که بدون داشتن گواهینامه بین‌المللی، رانندگی در کشورهای دیگر امکان‌پذیر نخواهد بود.

مدارک مورد نیاز برای کابوتاژ خودرو

• شناسنامه مالکیت خودرو
• سند یا فاکتور فروش خودرو
• کارت ماشین
• گواهینامه ملی و گواهینامه بین‌المللی در صورت دارا بودن
• بیمه‌نامه
• گذرنامه با حداقل ۶ ماه اعتبار
• عکس ۳*۴

هزینه کابوتاژ ماشین

در مسیر انجام مراحل کابوتاژ و صدور مجوز برای خروج موقت خودرو از کشور، پرداخت برخی هزینه‌ها اجتناب‌ناپذیر است. این هزینه‌ها شامل دریافت پلاک بین‌المللی، صدور گواهینامه رانندگی بین‌المللی، عضویت در کانون اتومبیل‌رانی و پرداخت عوارض مرتبط با کابوتاژ در گمرک می‌شوند. طبق آمارها، هزینه تقریبی این فرآیند از حدود ۷۰۰ هزار تومان برآورد شده است.

بررسی مزایا و معایب کابوتاژ

اگرچه اجرای کابوتاژ برای خروج موقت خودرو فواید قابل توجهی دارد، اما باید به برخی محدودیت‌های آن نیز توجه شود. از جمله مزایای قابل توجه کابوتاژ می‌توان به تقویت صنایع حمل‌ونقل داخلی اشاره کرد که می‌تواند زمینه‌ساز توسعه اقتصادی باشد و از فعالیت‌های کران بری غیرقانونی جلوگیری کند.

یکی دیگر از اثرات مثبت کابوتاژ، افزایش سطح کنترل و نظارت داخلی توسط دولت‌هاست. محدود کردن حمل‌ونقل داخلی به ناوگان داخلی، امکان رصد بهتر جابه‌جایی‌ها را فراهم می‌کند و نقش مهمی در سیاست‌گذاری دارد. این موضوع برای سامان‌دهی فرآیندهای کران بر نیز مفید است. همچنین از دیدگاه خدمات‌رسانی، اجرای کابوتاژ می‌تواند به افزایش کیفیت خدمات کمک کند. دلیل این امر آن است که شرکت‌های داخلی تحت نظارت مستقیم بوده و برای حفظ مجوز فعالیت خود، ناچارند خدمات خود را در سطحی استاندارد ارائه دهند. این موضوع می‌تواند مزیتی رقابتی برای فعالان داخلی نسبت به خدمات خارجی ایجاد کند.

بهترین شرکت جهت کاپوتاژ کالا

برای انجام مطمئن و سریع کابوتاژ کالا، انتخاب یک شرکت با تجربه و آشنا با مراحل کابوتاژ در گمرک نقش تعیین‌کننده‌ای دارد. بهترین شرکت‌ها معمولاً با تسلط کامل بر مقررات، صدور مجوزهای موقت، و ارتباط مؤثر با گمرکات مختلف، فرآیند خروج موقت کالا را بدون دردسر پیش می‌برند. این شرکت‌ها خدماتی مثل دریافت اسناد موردنیاز، بررسی نوع کالا، و هماهنگی با مسئولان کران بری را نیز به صورت یکپارچه ارائه می‌دهند.

شرکت‌هایی که در حوزه کابوتاژ فعالیت حرفه‌ای دارند، علاوه بر سرعت و دقت در اجرا، هزینه‌ها را شفاف اعلام کرده و از بروز تأخیر در مراحل گمرکی جلوگیری می‌کنند. استفاده از تیم‌های آشنا با رویه‌های مرزی، تجربه در پروژه‌های کران بر، و ارائه مشاوره اختصاصی به مشتریان، ویژگی‌هایی هستند که باعث شده‌اند برخی شرکت‌ها در این زمینه به عنوان بهترین گزینه شناخته شوند.

حقوق گمرکی، سود بازرگانی و عوارض گمرکی کالای کابوتاژی چیست؟

کالای کابوتاژی از پرداخت حقوق گمرکی ، سود بازرگانی و عوارض در موقع ورود مجدد معاف است و لی هزینه‌های گمرکی را باید بپردازد.

سوالات متداول کاپوتاژ

جمع بندی

کابوتاژ یکی از فرآیندهای مهم گمرکی است که امکان انتقال موقت کالا یا خودرو را فراهم می‌سازد، بدون آنکه نیازی به پرداخت حقوق ورودی باشد. آشنایی با مراحل، مدارک و هزینه‌های مرتبط با کابوتاژ در گمرک می‌تواند از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری کرده و فرآیند خروج موقت را تسهیل کند. با رعایت دقیق ضوابط تعیین‌شده توسط گمرک و تهیه مستندات لازم، می‌توان به‌راحتی از مزایای این فرآیند قانونی بهره‌مند شد.

شرکت ایمن تجارت کارآمد با ارائه خدمات جامع از صفر تا صد واردات، از جمله ثبت سفارش تا ترخیص کالا، آماده است تا تمام مراحل واردات شما را با دقت و حرفه‌ای مدیریت کند. برای دریافت اطلاعات بیشتر و استعلام کالای مورد نظر خود، می‌توانید با کارشناسان ما تماس گرفته و از مشاوره رایگان بهره‌مند شوید.