اینکوترمز FCA یکی از مقررات تجاری بینالمللی است که نحوه تحویل کالا از فروشنده به خریدار را در یک محل تعیینشده مشخص میکند. در این محتوا تلاش بر این است که هر آن چه در مورد این اینکوترم نیاز دارید بدانید به شما منتقل شود و وظایف خریدار و فروشنده در اینکوترمز FCA شرح داده خواهند شد و در مورد شرایط بارنامه FCA صحبت خواهد شد.

ایمن تجارت کارآمد به عنوان کارگزار رسمی گمرک و مشاور بازرگانی، در این زمینه خدماتی شامل سورسینگ، ثبت سفارش ترخیص کالا، اخذ ارز نیمایی، اخذ مجوز استاندارد و حمل و نقل را انجام میدهد اگر قصد واردات و ترخیص کالایی را دارید میتوانید با کارشناسان ایمن تجارت کارآمد تماس بگیرید.
قاعده fca در اینکوترمز چیست؟
برای درک بهتر اینکوترمز FCA و نقش آن در حمل و نقل بین المللی ، لازم است این مفهوم را بررسی کنیم. اینکوترمز FCA که مخفف عبارت Free Carrier است، به معنی تحویل کالا به حامل بدون هزینه اضافی برای فروشنده میباشد. این اصطلاح نحوه تقسیم مسئولیتها و هزینههای حملونقل بین خریدار و فروشنده را مشخص میکند.
براساس اینکوترمز FCA، فروشنده موظف است کالا را در محل تعیین شده توسط خریدار، مانند یک پایانه حمل و نقل، بندر یا فرودگاه، تحویل دهد. پس از این مرحله، تمامی هزینهها و مسئولیتهای حمل بر عهده خریدار خواهد بود. قاعده FCA در اینکوترمز به کسبوکارها امکان میدهد شرایط حملونقل را شفافتر تعیین کنند.
با تکمیل این فرم کارشناسان متخصص ایمن تجارت کارامد برای ارائه مشاوره رایگان در اسرع وقت با شما تماس میگیرند.
نکات مهم درباره اینکوترمز FCA
بر اساس اینکوترمز FCA، محل تحویل باید به صورت دقیق در قرارداد مشخص شود. این مکان، بسته به توافق طرفین، میتواند فرودگاه، بندر، انبار یا هر نقطهای دیگر باشد. همانطور که اشاره شد، اینکوترمز FCA به مفهوم تحویل رایگان به حامل است، به این معنا که هزینههای مرتبط با بارنامه، بیمه و حملونقل از محل تحویل تا مقصد، بر عهده خریدار خواهد بود.
ازاین رو، تمامی این هزینهها باید به وضوح در قرارداد تعیین شوند. در برخی موارد، توافقات خاصی صورت میگیرد که طی آن، هزینههای حمل تا مقصد بر عهده فروشنده خواهد بود. چنانچه چنین توافقی میان طرفین شکل نگیرد، فروشنده وظیفه دارد تشریفات گمرکی را در کشور مبدأ انجام داده و کالا را به شرکت حملونقل معرفی کند. از آن نقطه به بعد، کلیه مراحل مربوط به گمرک و صادرات بر عهده خریدار قرار خواهد گرفت.
علاوه بر این، در قاعده FCA در اینکوترمز لازم است مواردی مانند بسته بندی، بارگیری، صدور بارنامه و اسناد مرتبط، بیمه و ریسکهای احتمالی، همچنین زمان دقیق تحویل مشخص شود.

دلایل استفاده از اینکوترمز FCA در قراردادهای تجاری بین المللی
یکی از مواردی که هنگام بررسی مفهوم اینکوترمز FCA مطرح میشود، دلیل استفاده از این قاعده است. معمولاً از اینکوترمز FCA در حملونقل بینالمللی استفاده میشود، زیرا خریدار پس از تحویل کالا، مسئولیت کامل حملونقل اصلی را بر عهده دارد. برای مثال، در فرآیند صادرات از چین، فروشندگان اغلب این روش را انتخاب میکنند تا از پیچیدگیهای مدیریت حملونقل فاصله بگیرند.
به طورکلی، اینکوترمز FCA یکی از متداولترین اصطلاحات تجاری بینالمللی در اینکوترمز است که در قراردادها به کار میرود. این قاعده به تنظیم دقیق شرایطی مانند محل تحویل، میزان تعهدات هر یک از طرفین و تقسیم هزینههای حمل کمک میکند. قاعده FCA در اینکوترمز امکان ایجاد شفافیت بیشتر در فرآیند انتقال کالا را برای خریداران و فروشندگان فراهم میکند.
نحوه عملکرد اینکوترمز FCA
فعالان حوزه تجارت بینالمللی، چه در جایگاه فروشنده و چه بهعنوان خریدار، میتوانند از شیوههای مختلف حملونقل بر اساس قوانین اینکوترمز FCA استفاده کنند. این قاعده، بدون توجه به نوع روش حمل، جزئیات مربوط به فرآیند انتقال کالا را در قرارداد مشخص میکند. قاعده FCA در اینکوترمز به تنظیم شرایط حمل کمک میکند و نقش هر طرف در تحویل و جابهجایی کالا را تعیین میکند.
در صورت تعیین نقطه FCA در کشور فروشنده، تحویل کالا به حامل تعیین شده از سوی خریدار بر عهده فروشنده خواهد بود. پس از انجام این مرحله، تمامی مسئولیتهای مرتبط به خریدار منتقل میشود. در این مرحله خریدار تصمیم میگیرد که حملونقل نهایی کالا را از طریق روشهای هوایی، زمینی یا دریایی انجام دهد تا محموله به مقصد برسد.
تا زمانی که فروشنده کالا را به حامل معرفیشده از سوی خریدار تحویل نداده، مسئولیت آن را بر عهده دارد. اما پس از تحویل، فروشنده دیگر تعهدی در قبال شرایط حمل و تخلیه نخواهد داشت. پس از رسیدن محموله به مقصد، کالا در اسناد مالی خریدار ثبت میشود. برای درک بهتر نحوه اجرای اینکوترمز FCA و انتخاب بهترین روش حمل، میتوانید با کارشناسان ایمن تجارت کارآمد مشورت کنید.
یک مثال یا نمونه FCA
اینکوترمز FCA یکی از اصطلاحات پرکاربرد در تجارت بینالمللی است که در قراردادهای تجاری توسط شرکتهای معتبر استفاده میشود. برای مثال، اگر شما کالاهایی را از یک شرکت خارجی خریداری کنید، فروشنده موظف است آنها را در محل تعیینشده به حامل موردنظر شما تحویل دهد. این محل میتواند یک انبار، بندر یا هر نقطه توافقشدهای باشد که در قرارداد قید شده است.
پس از تحویل کالا به حامل، تمامی هزینهها و ریسکهای مربوط به حمل بر عهده خریدار قرار میگیرد. از این مرحله به بعد، فروشنده دیگر تعهدی نسبت به وضعیت کالا نخواهد داشت. قاعده FCA در اینکوترمز به تجار این امکان را میدهد که کنترل بیشتری بر فرآیند حملونقل داشته باشند و از انعطافپذیری بالاتری برخوردار شوند.
فرق بین FCA و FOB
اینکوترمز FCA یکی از رایجترین اصطلاحات در تجارت بینالملل است که توسط اتاق بازرگانی بینالمللی (ICC) معرفی شده است. این قاعده در مقابل اصطلاح دیگری به نام FOB قرار دارد که مخفف Free on Board است و تفاوتهای اساسی با آن دارد.
در اینکوترمز FCA، فروشنده وظیفه دارد محموله را به اولین وسیله حملونقل مانند کامیون، قطار یا هواپیما تحویل دهد. در حالی که در FOB، فروشنده موظف است کالا را روی عرشه کشتی بارگیری کند. پس از تحویل محموله، تمامی مسئولیتها از فروشنده سلب شده و به خریدار منتقل میشود.

قاعده FCA در اینکوترمز تعیین میکند که فروشنده باید کالا را در محل توافقشده تحویل دهد و از آن لحظه به بعد، ریسک آسیبدیدگی یا از بین رفتن بار بر عهده خریدار خواهد بود. این موضوع برخلاف FOB است که در آن، فروشنده مسئولیت بارگیری و پرداخت هزینههای مربوط به حمل را تا قبل از تحویل بر عهده دارد.
تفاوت اصلی میان این دو قاعده، محل انتقال مسئولیت و هزینهها است. در اینکوترمز FCA این انتقال روی خشکی انجام میشود، در حالی که در FOB، این فرآیند روی عرشه کشتی صورت میگیرد.
وظایف خریدار کالا در ترم FCA
در اینکوترمز FCA، خریدار وظایف مشخصی دارد که باید به آنها پایبند باشد. یکی از این وظایف، پرداخت هزینههای کالا مطابق با قرارداد است. او باید مبلغ تعیینشده را در موعد مقرر بپردازد تا فرایند تحویل کالا بدون مانع انجام شود و فروشنده بتواند تعهدات خود را اجرا کند. انتخاب و اطلاعرسانی به شرکت حملکننده نیز بر عهده خریدار است. او باید اطلاعات مربوط به شرکت حمل یا نماینده مشخصشده را در زمان مناسب به فروشنده اعلام کند تا کالا در مکان توافق شده تحویل داده شود. در غیر این صورت، احتمال دارد که حملونقل با تأخیر یا مشکل مواجه شود.

ما پاسخگوی سوالات شما هستیم… 02188525000
جهت دریافت مشاوره تخصصی واردات و ترخیص کالا از گمرک با ما در ارتباط باشید.
پس از تحویل کالا به شرکت حملکننده، تمام مسئولیتهای حملونقل بر عهده خریدار قرار میگیرد. این مسئولیت شامل هرگونه خسارت، تأخیر یا مشکل احتمالی در مسیر حمل است. بنابراین، خریدار باید تمامی ملاحظات مربوط به امنیت و سلامت کالا را در نظر بگیرد. تأمین بیمه برای کالا از دیگر وظایف خریدار در اینکوترمز FCA است. ازآنجا که فروشنده تعهدی در قبال بیمه ندارد، خریدار باید برای جلوگیری از خسارات احتمالی، بیمهنامه مناسب تهیه کند تا در صورت وقوع حادثه، زیانهای مالی کاهش یابد.
دریافت مجوزهای واردات و مجوز ترخیص کالا از گمرک وهمچنین انجام امور گمرکی در کشور مقصد نیز مسئولیت خریدار محسوب میشود. او باید تمام مدارک موردنیاز را تهیه کند و هزینههای مربوط به ترخیص کالا را بپردازد تا از بروز مشکلات در ورود کالا جلوگیری شود. در نهایت، خریدار موظف است زمان و مکان دقیق تحویل، نوع وسیله نقلیه و سایر جزئیات حمل را به فروشنده اطلاع دهد. این موضوع از بروز ابهام و تأخیر در تحویل کالا جلوگیری کرده و باعث میشود که انتقال کالا در اینکوترمز FCA بهدرستی انجام شود.

آیا در اینکوترمز FCA خریدار می تواند نقطه تحویل را تغییر دهد؟
در اینکوترمز FCA، خریدار این امکان را دارد که درخواست تغییر مکان تحویل کالا را مطرح کند، اما این تغییر باید با موافقت فروشنده همراه باشد. در قرارداد فروش، نقطه تحویل مشخص میشود و فروشنده موظف است کالا را در همان محل تعیینشده، به شرکت حمل معرفیشده از سوی خریدار تحویل دهد. درصورتیکه خریدار بخواهد این مکان را تغییر دهد — مثلاً از انبار فروشنده به یک ترمینال حملونقل —باید پیش از موعد مقرر، این موضوع را با فروشنده هماهنگ کند.
هرگونه تغییر در محل تحویل میتواند منجر به هزینههای اضافی برای طرفین شود. اگر مکان جدید نیاز به حمل داخلی بیشتری داشته باشد، فروشنده ممکن است درخواست هزینه کند.
از سوی دیگر این تغییر میتواند بر تشریفات گمرکی و اسناد حمل تأثیر گذاشته و نیاز به تنظیمات جدید داشته باشد. به همین دلیل، در اینکوترمز FCA، هرگونه تغییر در محل تحویل باید به صورت رسمی در قرارداد ثبت شود تا از مشکلات احتمالی جلوگیری شود.
وظایف فروشنده کالا در ترم FCA
در اینکوترمز FCA، فروشنده تعهد دارد که کالا را مطابق شرایط توافقشده به خریدار تحویل دهد. او باید کالا را در محل مشخصشده به حملکنندهای که از سوی خریدار تعیین شده، بسپارد. این مکان میتواند انبار فروشنده، یک پایانه حملونقل یا هر نقطه توافقشده دیگری باشد که در قرارداد تعیین شده است.
علاوه بر تحویل، فروشنده وظیفه دارد که کالا را برای صادرات آماده کرده و تشریفات گمرکی لازم را انجام دهد. در قاعده FCA در اینکوترمز، فروشنده مسئول ارائه مدارک لازم به مقامات مربوطه است تا کالا بدون مشکل از کشور مبدأ خارج شود و خریدار بتواند مراحل بعدی حمل را مدیریت کند. بسته بندی مناسب کالا نیز بر عهده فروشنده است تا در طول مسیر حملونقل دچار آسیب نشود. این بستهبندی باید متناسب با ماهیت کالا و شیوه حملونقل باشد و استانداردهای لازم را رعایت کند تا از خسارات احتمالی جلوگیری شود.
در نهایت فروشنده باید خریدار را از زمان و محل دقیق تحویل کالا مطلع کند. این اطلاعرسانی به خریدار کمک میکند تا اقدامات لازم را برای دریافت کالا و هماهنگیهای بعدی در حملونقل به مقصد نهایی انجام دهد.
چه هزینه هایی برعهده فروشنده و خریدار در اینکوترمز FCA است؟
در اینکوترمز FCA (تحویل در محل مقرر)، هزینههای مرتبط با حمل و نقل بین فروشنده و خریدار تقسیم میشود. فروشنده وظیفه دارد هزینههای تولید و بستهبندی کالا را پرداخت کند. همچنین، تمامی مخارج حمل داخلی تا نقطه تحویل تعیینشده، مانند انبار فروشنده یا یک پایانه حملونقل، بر عهده او خواهد بود.
علاوه بر این، پرداخت هزینههای بارگیری در محل تحویل و انجام تشریفات گمرکی صادرات، از جمله مالیاتها، عوارض و مجوزهای خروج، بر دوش فروشنده است. در شرایط خاص یا بر اساس توافق، هزینههای مربوط به بازرسی و کنترل کیفیت نیز ممکن است توسط فروشنده پرداخت شود.
پس از تحویل کالا، خریدار مسئول تمامی هزینههای بعدی خواهد بود. این هزینهها شامل حملونقل بینالمللی از محل تحویل تا مقصد نهایی است. در قاعده FCA در اینکوترمز، بیمه حملونقل بر عهده فروشنده نیست، بنابراین اگر خریدار قصد بیمه کردن کالا را داشته باشد، هزینه آن را باید خودش پرداخت کند.
همچنین، خریدار ملزم است هزینه های گمرکی واردات، از جمله مالیاتها و عوارض در کشور مقصد را بپردازد. پس از ورود کالا، کلیه هزینههای ترخیص و حمل داخلی تا مقصد نهایی نیز به عهده خریدار خواهد بود.
چه مدارکی در اینکوترمز FCA باید توسط فروشنده تهیه شود؟
در اینکوترمز FCA (Free Carrier – تحویل در محل مقرر)، فروشنده موظف است مدارک و اسنادی را تهیه کند که نشاندهنده تحویل کالا به حملکننده تعیینشده توسط خریدار باشد. این مدارک عبارتاند از:
- فاکتور تجاری (Commercial Invoice) – شامل جزئیات کالا، شرایط پرداخت و اطلاعات مربوط به خریدار و فروشنده.
- سند حملونقل (Transport Document) – بسته به روش حمل، میتواند شامل بارنامه جادهای (CMR)، رسید راهآهن، یا تأییدیه پذیرش کالا توسط حملکننده باشد.
- گواهی مبدأ (Certificate of Origin) – در صورت درخواست خریدار، برای تأیید کشور تولیدکننده کالا.
- لیست بستهبندی (Packing List) – شامل جزئیات تعداد بستهها، وزن، ابعاد و نحوه بستهبندی کالا.
- مجوزهای صادراتی – اگر برای خروج کالا از کشور فروشنده نیاز به مجوز خاصی باشد.
- بیمهنامه (در صورت توافق قبلی) – اگر خریدار درخواست پوشش بیمهای کرده باشد و هزینه آن را متقبل شود.

حمل و نقل از نوع FCA
اینکوترمز FCA یا همان Free Carrier به این معناست که فروشنده موظف است کالا را پس از انجام تشریفات گمرکی، به حملکننده معرفیشده از سوی خریدار تحویل دهد. در این روش، فروشنده ابتدا فرآیند ترخیص کالا از گمرک را انجام داده و سپس آن را در اختیار شرکت حملونقل تعیینشده قرار میدهد. در این مرحله، انتخاب شیوه حملونقل بر اساس توافق میان خریدار و فروشنده صورت میگیرد و محدودیتی در استفاده از روشهای مختلف حمل وجود ندارد.
چنانچه خریدار محل مشخصی را برای تحویل کالا تعیین کرده باشد، فروشنده موظف است محموله را دقیقاً در همان نقطه تحویل دهد. اما اگر محل تحویل مشخص نشده باشد، در قاعده FCA در اینکوترمز، فروشنده این اختیار را دارد که نقطه مناسبی را برای تحویل کالا انتخاب کند.
شرایط بارنامه در نوع FCA
اینکوترمز FCA در تمامی شیوههای حملونقل قابل استفاده است. با این حال، اگر کالا از محلی بدون دسترسی به بندر و کشتی ارسال شود و حمل آن از طریق شرکت حملونقل جادهای که خریدار تعیین کرده انجام گیرد، امکان ثبت عبارت On-Board روی بارنامه از سوی متصدی حمل وجود نخواهد داشت. این موضوع باعث شده تا در برخی موارد، خریداران و فروشندگان نیاز به توافقات جداگانه داشته باشند.
در سال 2020 تغییری در قاعده FCA در اینکوترمز ایجاد شد که به موجب آن، در صورت توافق دو طرف، خریدار باید دستورالعمل صدور بارنامه On-Board را به فروشنده و شرکت حملونقل ارائه دهد. البته بر اساس این شرایط، متصدی حمل میتواند از پذیرش این دستورالعمل خودداری کند. این تغییرات زمانی مطرح شد که فروشنده، قرارداد خود را طبق اینکوترمز FCA تنظیم کرده، اما برای انجام فرآیند صادرات، نیاز به دریافت بارنامه On-Board داشت. چنین اصلاحاتی به خریداران و فروشندگان امکان مدیریت بهتر شرایط حملونقل بینالمللی را میدهد.
سوالات متداول ایکنوترمز FCA
اصطلاح FCA در تجارت بین الملل به چه معنا است؟
اینکوترمز FCA (تحویل در محل تعیینشده) یکی از شرایط بینالمللی تجارت است که در آن فروشنده، کالا را در یک مکان مشخص مانند انبار، کارخانه یا پایانه حملونقل، به حملکنندهای که خریدار معرفی کرده، تحویل میدهد. پس از این لحظه، تمامی هزینههای حمل و ریسکهای مربوط به کالا به خریدار منتقل میشود و او مسئولیت ادامه فرآیند حمل را بر عهده دارد.
مهمترین نکات در ایکنوترمز FCA چیست؟
اینکوترمز FCA برای تمامی روشهای حملونقل قابل استفاده است و محل تحویل میتواند بسته به توافق طرفین، انبار فروشنده یا یک پایانه حمل باشد. در این شرایط، فروشنده مسئول انجام تشریفات گمرکی خروج است، اما تنها در صورتی موظف به بارگیری کالا خواهد بود که تحویل در انبار خودش انجام گیرد. خریدار باید شرکت حمل را تعیین کرده و در صورت نیاز، هزینههای بیمه و بازرسی را نیز پرداخت کند.
تفاوت FCA و FOB در چیست؟
در اینکوترمز FCA، فروشنده کالا را در محل مشخصشده، مانند انبار یا پایانه حمل، به حملکنندهای که خریدار معرفی کرده، تحویل میدهد و از آن لحظه، مسئولیتها به خریدار منتقل میشود. این شرط برای تمامی شیوههای حمل قابل استفاده است. اما در شرایط FOB که مخصوص حمل دریایی است، فروشنده موظف است کالا را روی عرشه کشتی در بندر مبدأ تحویل دهد و پس از بارگیری، مسئولیت به خریدار واگذار میشود. تفاوت اصلی این دو، در نوع حملونقل و محل انتقال مسئولیت است.
وظایف خریدار در ایکنوترمز FCA چیست؟
خریدار موظف است شرکت حملونقل را انتخاب کرده و هزینههای بینالمللی حمل را بپردازد. همچنین، انجام تشریفات گمرکی واردات، از جمله پرداخت مالیات و عوارض، بر عهده او است. در صورتی که بیمه کالا نیاز باشد، تأمین آن بر عهده خریدار خواهد بود. پس از ترخیص، او باید هزینههای حمل داخلی و موارد احتمالی مانند هزینههای تأخیر یا بازرسی را نیز مدیریت کند.
وظایف فروشنده در اینکوترمز FCA چیست؟
در اینکوترمز FCA، فروشنده مسئول است کالا را در محل تعیینشده به حملکنندهای که خریدار معرفی کرده، تحویل دهد. پس از این مرحله، او هیچ تعهدی نسبت به هزینههای حمل، بیمه یا فرآیند ترخیص گمرکی نخواهد داشت. همچنین، ریسکهایی مانند آسیبدیدگی یا مفقود شدن کالا، پس از تحویل به حملکننده، به خریدار منتقل میشود.
جمع بندی
در اینکوترمز FCA، فروشنده کالا را در محل تعیین شده به حمل کننده معرفیشده توسط خریدار تحویل میدهد و از آن لحظه، تمامی هزینهها و ریسکهای حمل بر عهده خریدار است. این قاعده برای تمامی روشهای حملونقل قابل استفاده بوده و فروشنده تنها مسئول تشریفات گمرکی خروج کالا است. خریدار باید حمل کننده را انتخاب کرده و هزینههای حمل، بیمه و تشریفات گمرکی واردات را بپردازد. همچنین، در صورت توافق، امکان درج بارنامه FCA با عبارت “On-Board” وجود دارد.
شرکت ایمن تجارت کارآمد با ارائه خدمات جامع از صفر تا صد واردات، از جمله ثبت سفارش تا ترخیص کالا، آماده است تا تمام مراحل واردات شما را با دقت و حرفهای مدیریت کند. برای دریافت اطلاعات بیشتر و استعلام کالای مورد نظر خود، میتوانید با کارشناسان ما تماس گرفته و از مشاوره رایگان بهرهمند شوید.
ترخیص کالای مورد نظر شما از تمامی گمرکات کشور
تمامی تشریفات گمرکی مرسولات وارداتی شما به صورت تخصصی توسط ایمن تجارت کارآمد انجام میشود.
✔ ترخیص از گمرک شهید رجایی
✔ ترخیص از گمرک شهید باهنر
✔ ترخیص از گمرک امام خمینی
✔ ترخیص از گمرک تهران
✔ ترخیص از گمرک بازرگان
✔ ترخیص از سایر گمرکات کشور



