مجوزهای مورد نیاز برای ترخیص کالا از گمرک (فهرست کامل تمامی مجوزها✅)

ایمن تجارت کارآمد به عنوان کارگزار رسمی گمرک و مشاور بازرگانی، در این زمینه خدماتی شامل سورسینگ، ثبت سفارش ترخیص کالا، اخذ ارز نیمایی، اخذ مجوز استاندارد و حمل و نقل را انجام می‌دهد اگر قصد واردات و ترخیص کالایی را دارید می‌توانید با کارشناسان ایمن تجارت کارآمد تماس بگیرید.

مجوزهای ترخیص کالا از گمرک

یکی از عوامل تأثیرگذار بر ترخیص کالا از گمرک که در برخی مواقع باعث تأخیر یا توقف محموله‌ها می‌شود، الزام به دریافت مجوزهای ترخیص کالا از سازمان‌های مرتبط است. این مجوزها باید توسط نهادهای مربوطه صادر شده و توسط واردکنندگان یا نمایندگان قانونی آن‌ها به گمرک ارائه گردد.

هدف از صدور این مجوزها نظارت بر کالاهای وارداتی است تا از ورود محصولات نامناسب از نظر استانداردهای بهداشتی، ایمنی، فرهنگی، زیست‌محیطی و سایر مقررات جلوگیری شود. در صورتی که مجوز ترخیص کالا از گمرک برای کالاهای مشمول صادر نشده باشد، فرآیند ترخیص آن‌ها انجام نمی‌شود و ممکن است محموله برای مدت طولانی در گمرک باقی بماند. این مسئله می‌تواند هزینه‌های اضافی برای واردکنندگان به همراه داشته باشد.

انواع مجوز ترخیص کالا

مرکز واردات و امور مناطق آزاد و ویژه گمرک ایران طی اطلاعیه‌ای اعلام کرده است که ۲۳ نوع مجوز ترخیص کالا باید بر اساس ردیف‌های کالایی مشخص، از سازمان‌های مرتبط اخذ و به گمرک ارائه شود تا امکان ترخیص کالا فراهم شود. این مجوزها بسته به نوع کالا متفاوت بوده و نقش مهمی در فرآیند ترخیص کالا از گمرک دارند.

مجوز وزارت راه یا مجوز حمل کالا  برای ترخیص کالا

مجوز حمل کالا برای برخی از محموله‌هایی که توسط شرکت‌های حمل‌ونقل خارجی جابه‌جا شده‌اند یا در شرایطی خاص، مانند تغییر پرچم کشتی، صادر می‌شود. بدون دریافت این مجوز، کالا در گمرک متوقف خواهد شد.

برخی کالاهایی که نیاز به این مجوز ترخیص کالا دارند شامل موارد زیر هستند:

• خودروهای وارداتی
• کامیون‌ها و وسایل نقلیه سنگین
• موتورسیکلت‌ها
• ماشین‌آلات راه‌سازی

مجوز قرنطینه برای ترخیص کالا

برخی کالاهای مرتبط با کشاورزی، دامپروری و گیاهان، به دلیل احتمال انتقال آلودگی یا بیماری، نیازمند مجوز ترخیص کالا در قالب قرنطینه هستند. این مجوز بسته به نوع کالا و میزان ریسک، در دو بخش قرنطینه نباتی و قرنطینه حیوانی صادر می‌شود. در برخی موارد، اگر گواهی بهداشتی از کشور مبدأ ارائه شود، ممکن است نیازی به دریافت مجوز جداگانه نباشد.

قرنطینه نباتی

این مجوز ترخیص کالا از گمرک برای محصولات کشاورزی و گیاهی صادر می‌شود تا از ورود عوامل آلوده‌کننده و بیماری‌زا جلوگیری شود. برای ترخیص بار از گمرک در این دسته، باید آزمایش‌های بهداشتی مربوطه انجام شده و تأییدیه سازمان قرنطینه نباتی دریافت شود.

برخی کالاهایی که نیاز به این مجوز ترخیص کالا دارند شامل موارد زیر هستند:

قرنطینه حیوانی 

محصولاتی که منشأ دامی دارند، مانند حیوانات زنده، فرآورده‌های گوشتی و لبنی، برای ورود به کشور به مجوزهای ترخیص کالا در بخش قرنطینه حیوانی نیاز دارند. این مجوز تضمین می‌کند که کالاهای موردنظر فاقد عوامل بیماری‌زا بوده و مطابق با استانداردهای بهداشتی هستند.

برای ترخیص کالا از گمرک در این گروه، باید گواهی‌های بهداشتی و تأییدیه دامپزشکی ارائه شود. عدم دریافت این مجوزها ممکن است باعث توقف کالا در گمرک و جلوگیری از ورود آن به کشور شود.

برخی از کالاهایی که تحت این مجوز ترخیص کالا از گمرک قرار می‌گیرند عبارتند از:

• حیوانات زنده
• محصولات گوشتی و لبنیات
• فرآورده‌های دامی که احتمال آلودگی دارند

مجوز دامپزشکی برای ترخیص کالا

برای واردات حیوانات زنده و فرآورده‌های دامی، دریافت مجوز ترخیص کالا از گمرک از سازمان دامپزشکی الزامی است. این مجوز به منظور اطمینان از سلامت دام و فرآورده‌های مرتبط صادر شده و شامل بررسی‌های دقیق برای جلوگیری از ورود بیماری‌های واگیردار است. در صورت تأیید بازرسان دامپزشکی، کالا اجازه ورود به کشور را خواهد داشت.

برخی از کالاهایی که برای ترخیص بار از گمرک نیاز به این مجوز دارند عبارتند از:

• ذرت و جو دامی
• حیوانات زنده
• محصولات دامی شامل گوشت، لبنیات و تخم‌مرغ
• سایر فرآورده‌های مرتبط با دام که نیاز به تأیید سلامت دارند

مجوز فرهنگ و ارشاد اسلامی برای ترخیص کالا

مجوز ترخیص کالا از گمرک برای کالاهایی که جنبه‌های فرهنگی و اخلاقی حساسی دارند، صادر می‌شود تا مطمئن شویم محتوا و طراحی این کالاها با ارزش‌ها و هنجارهای اجتماعی همخوانی دارد. برای مثال، ورود فیلم‌های سینمایی نیاز به موافقت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دارد. همچنین، برای واردات ماشین‌آلات چاپ، دریافت مجوز ترخیص کالا از این وزارتخانه ضروری است.

برخی از کالاهایی که بدون این مجوزهای ترخیص کالا اجازه ورود ندارند، شامل موارد زیر هستند:

• کتاب‌ها، مجلات و نشریات
• فیلم‌ها، موسیقی و آثار هنری دیگر
• نرم‌افزارها و محتوای دیجیتال
• اسباب‌بازی‌ها و کالاهایی که به نوعی می‌توانند تأثیر فرهنگی داشته باشند.

مجوز کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان 

مجوز سازمان انرژی اتمی برای ترخیص کالا

برای کالاهایی که از نظر فناوری حساس یا خاص هستند و ممکن است نیاز به کنترل ویژه از جنبه‌های امنیتی داشته باشند، باید مجوز ترخیص کالا از گمرک از سازمان انرژی اتمی دریافت شود. این مجوز برای کالاهایی که ممکن است خطرات یا تهدیدات امنیتی ایجاد کنند، الزامی است.

این دسته از کالاها که با فناوری‌های پیشرفته و حساس مرتبط هستند، برای اطمینان از رعایت اصول امنیتی، باید از مجوز ترخیص بار از گمرک برخوردار شوند. برخی کالاهایی که نیاز به این مجوز ترخیص کالا دارند شامل موارد زیر هستند:

• ماشین‌آلات و تجهیزات تولید پرتو، دستگاه‌های مجهز به لیزر، دستگاه‌های لیزر پزشکی و دندان‌پزشکی
• ضایعات فلزات خاص مانند چدن، نیکل، آلومینیوم، مس، روی و قلع
• دستگاه‌های گیرنده و فرستنده تلفن همراه و بی‌سیم‌ها (درباره قوانین واردات و ترخیص تجهیزات شبکه در مقاله مربوطه بیشتر بخوانید.)
• لامپ‌ها و چراغ‌های ماوراء بنفش
• دستگاه‌های رادیوگرافی و برخی از تجهیزات دندان‌پزشکی
• برخی از دستگاه‌های مخابراتی (که نیاز به مجوز از اداره مخابرات نیز دارند): درباره قوانین واردات و ترخیص تجهیزات مخابراتی در مقاله مربوطه بیشتر بخوانید.

مجوز ارتباطات و مخابرات ایران برای ترخیص کالا 

برای واردات کالاهایی که مرتبط با فناوری‌های ارتباطی هستند، دریافت مجوز ترخیص کالا از گمرک از سازمان ارتباطات و مخابرات ایران الزامی است. این مجوز برای کالاهایی که مستقیماً با ارتباطات رادیویی و مخابراتی در ارتباط هستند، صادر می‌شود.

برخی از کالاهایی که بدون این مجوزهای ترخیص کالا اجازه ورود ندارند، شامل موارد زیر هستند:

• دستگاه‌های مخابراتی
• تجهیزات رادیویی
• دستگاه‌های کنترل‌کننده
• تجهیزات ناوبری

مجوز جهاد کشاورزی 

در صورتی که کالاهای وارداتی مربوط به بخش کشاورزی باشند، باید از مجوز ترخیص کالا از اداره جهاد کشاورزی برخوردار شوند. این مجوز برای کالاهایی که ممکن است تأثیرات زیست‌محیطی یا کشاورزی داشته باشند، صادر می‌شود.

مجوز محیط زیست برای ترخیص کالا

برای واردات بذر و نباتات که به‌طور ژنتیکی تغییر یافته‌اند و در اسناد کشور مبدأ به عنوان دست ورزی‌شده مشخص شده‌اند، دریافت مجوز ترخیص کالا از گمرک از سازمان حفاظت محیط زیست الزامی است. این مجوز برای بررسی و ارزیابی خطرات زیست‌محیطی به‌ویژه برای محصولات تغییر ژنتیکی‌شده صادر می‌شود.

کالاهایی که نیاز به این مجوز ترخیص کالا دارند عبارتند از:

• بذر و نباتات تغییر یافته ژنتیکی
• محصولاتی که تحت کنوانسیون بازل – محیط زیست قرار دارند.
• خودرو
• محصولاتی که جیوه در ترکیب آن‌ها به‌کار رفته‌اند.

مخرب اوزون

برای کالاهایی که گازهای مخرب لایه اوزون در ترکیب آن‌ها استفاده می‌شود، باید مجوز ترخیص بار از گمرک دریافت شود. این مجوز برای کنترل و محدود کردن واردات گازهای مضر برای لایه اوزون صادر می‌گردد.

کالاهایی که نیاز به این مجوز ترخیص کالا از گمرک دارند عبارتند از:

• گاز R22
• گاز R141

مجوز میراث فرهنگی برای ترخیص کالا

برای واردات برخی کالاهای فرهنگی و هنری که ارزش تاریخی دارند یا به‌عنوان صنایع دستی شناخته می‌شوند، باید مجوز ترخیص کالا از گمرک از سازمان میراث فرهنگی و گردشگری دریافت شود. این مجوز برای کالاهایی که ممکن است از نظر تاریخی یا فرهنگی دارای اهمیت ویژه باشند، ضروری است.

کالاهایی که نیاز به این مجوز ترخیص کالا دارند شامل:

محصولات دست‌ساز از صدف یا استخوان با یا بدون نقاشی	مبل‌های صنایع دستی	خراطی و معرق‌کاری	مبلمان آهنگری سنتی	نشیمن از جنس جاجیم	صنایع دستی طلاکوب
صنایع میناکاری شده	صنایع قلم‌زنی و فیروزه کوبی	اشیاء سفالی	تابلوهای معرق‌کاری	لباس‌های محلی	گلیم ابریشم و ترمه

مجوز نفت 

برای واردات محصولات نفتی و مشتقات آن‌ها، دریافت مجوز ترخیص بار از گمرک از وزارت نفت ضروری است. این مجوز به منظور نظارت و کنترل واردات کالاهای مرتبط با انرژی و منابع نفتی صادر می‌شود. کالاهایی که نیاز به این مجوز ترخیص کالا از گمرک دارند عبارتند از:

• نفت خام و فرآورده‌های نفتی
• مواد شیمیایی مرتبط با نفت
• محصولات انرژی و سوخت‌های فسیلی

مجوز تجهیز ات پزشکی 

واردات تجهیزات پزشکی و دستگاه‌های تخصصی نیازمند اخذ مجوز ترخیص بار از گمرک است تا از تطابق این تجهیزات با استانداردهای فنی و ایمنی اطمینان حاصل شود. این مجوز برای کالاهایی که به مراقبت‌های بهداشتی و درمانی مرتبط هستند، صادر می‌شود.

کالاهایی که برای ترخیص به این مجوز ترخیص کالا از گمرک نیاز دارند عبارتند از:

• دستگاه‌های تصویربرداری پزشکی مانند CT و MRI
• تجهیزات لیزری و جراحی
• ابزار و وسایل آزمایشگاهی
• تجهیزات نظارتی و پایش سلامت

مجوز نظارت بر دخانیات 

برای واردات کالاهای دخانی، دریافت مجوز ترخیص کالا از گمرک نظارت بر دخانیات الزامی است. این مجوز برای کنترل کیفیت کالاهای وارداتی، بسته‌بندی، برچسب‌گذاری و رعایت استانداردهای بهداشتی صادر می‌شود.

کالاهایی که به این مجوز ترخیص کالا نیاز دارند شامل:

• سیگار و تنباکو
• محصولات مرتبط مانند آدامس‌ها و لوازم مصرفی دخانی
• هر کالایی که به عنوان محصول دخانیاتی طبقه‌بندی شده است

مجوز ارتباطات و فناوری اطلاعات 

مجوزهای ترخیص کالا در حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات برای واردات تجهیزات و دستگاه‌هایی که با این صنعت مرتبط هستند صادر می‌شود. هدف از صدور این مجوز اطمینان از انطباق تجهیزات وارداتی با استانداردهای فنی، ایمنی و امنیتی است.

کالاهایی که برای دریافت مجوز ترخیص بار از گمرک نیاز به این مجوز دارند شامل:

• تجهیزات مخابراتی مانند تلفن‌های همراه و تجهیزات شبکه
• سرورها، کامپیوترها و سایر تجهیزات فناوری اطلاعات
• دستگاه‌های ارتباطی و سیستم‌های ناوبری

مجوز وزارت صمت 

مجوز ترخیص کالا از وزارت صنعت، معدن و تجارت برای برخی از کالاها الزامی است. این وزارتخانه در زمان ثبت سفارش، اخذ مجوز ورود را برای گروهی از کالاها ضروری می‌داند. برخی از این مجوزها از طریق کارتابل فنی کارشناسان صمت و دفاتر تخصصی این وزارتخانه صادر می‌شود.

به‌عنوان‌مثال، دفتر صنایع شیمیایی، دفتر صنایع معدنی و دفتر صنایع فلزی، هرکدام مسئول بررسی و صدور مجوزهای مرتبط با حوزه خود هستند. این مجوزها به‌منظور تطابق کالاها با ضوابط واردات و استانداردهای تعیین‌شده از سوی وزارت صمت صادر می‌شوند.

کالاهایی که برای دریافت مجوز ترخیص کالا از گمرک نیازمند تأییدیه وزارت صمت هستند شامل:

• ماهی غیر زینتی برای اصلاح نژاد و تکثیر
• تجهیزات صنعتی مرتبط با پرورش ماهی
• برخی از مواد اولیه و تجهیزات صنایع شیمیایی، معدنی و فلزی (با بررسی دفاتر تخصصی مربوطه)

مجوز سازمان هواپیمایی کشوری

این مجوز برای واردات تجهیزات و لوازم مورد نیاز در بخش هوانوردی صادر می‌شود. از آنجایی که تجهیزات هواپیمایی نیازمند رعایت استانداردهای دقیق ایمنی و فنی هستند، اخذ این مجوز الزامی است. کالاهایی که به این مجوز ترخیص کالا از گمرک نیاز دارند شامل:

• قطعات و تجهیزات هواپیما
• سیستم‌های ناوبری و ارتباطات هوایی
• تجهیزات فنی مرتبط با هوانوردی

مراحل اخذ مجوزهای ترخیص کالا

بر اساس قوانین واردات کالا ، تمامی کالاهای وارداتی ابتدا باید ثبت سفارش شده و پس از آن مجوز ترخیص کالا از گمرک دریافت شود. فرآیند دریافت این مجوزها بسته به نوع کالا متفاوت است و باید توسط واردکننده یا ترخیص کار انجام شود. در ادامه، مراحل اخذ مجوزهای ترخیص کالا توضیح داده شده است:

۵. ارائه مدارک به بانک و دریافت کد رهگیری

مدارک و مجوزهای ترخیص کالا باید به بانک ارائه شود تا کد رهگیری ۱۶ رقمی دریافت گردد. این کد برای ادامه فرآیند ترخیص کالا از گمرک الزامی است.

۶. ثبت اظهارنامه گمرکی

با در اختیار داشتن مدارک و مجوزهای موردنیاز، اظهارنامه گمرکی باید در سامانه مربوطه تکمیل و ثبت شود.

۷. پیگیری و تکمیل فرآیند ترخیص

پس از ثبت اظهارنامه، مراحل نهایی مجوز ترخیص بار از گمرک باید پیگیری شده و در صورت نیاز، مجوزهای تکمیلی ارائه شود تا کالا از گمرک ترخیص گردد.

اخذ مجوزهای ترخیص کالا چقدر طول می کشد؟

مدت زمان دریافت مجوز ترخیص کالا از گمرک به عوامل مختلفی بستگی دارد. مواردی مانند تکمیل بودن مدارک، نوع کالا، ضوابط سازمان‌های صادرکننده مجوز و فرآیندهای اداری می‌توانند بر سرعت این مراحل تأثیر بگذارند.

به‌طور کلی، بسته به شرایط و نوع کالا، مدت زمان لازم برای دریافت مجوز ترخیص کالا از گمرک از یک هفته در ساده‌ترین حالت تا چند ماه در موارد پیچیده متفاوت است.

حداقل زمان مورد نیاز برای اخذ مجوزهای ترخیص کالا

در صورتی که تمامی مدارک به‌طور دقیق تهیه شده و کالا مشمول بررسی‌های خاص نباشد، فرآیند اخذ مجوزهای ترخیص کالا می‌تواند بین ۵ تا ۷ روز کاری انجام شود. این حالت معمولاً برای کالاهایی است که الزامات پیچیده‌ای در زمینه استاندارد، بهداشت یا سایر تأییدیه‌های تخصصی ندارند.

زمان‌برترین حالت دریافت مجوزهای ترخیص کالا

اگر مدارک ناقص باشد، کالا نیاز به بررسی تخصصی داشته باشد یا ارگان‌های مربوطه با تأخیر عمل کنند، ممکن است روند اخذ مجوز ترخیص کالا تا ۶۰ یا حتی ۹۰ روز طول بکشد. در برخی موارد خاص، این مدت به بیش از ۳ ماه افزایش می‌یابد. عواملی مانند آزمایش‌های استاندارد، ارزیابی‌های بهداشتی و کنترل‌های قرنطینه‌ای می‌توانند باعث طولانی شدن این فرایند شوند.

بهترین زمان برای اخذ مجوز ترخیص کالا

بهترین زمان برای دریافت مجوزهای ترخیص کالا زمانی است که تمامی مدارک، اطلاعات مربوط به کالا و ثبت سفارش در سامانه‌های مربوطه (مانند سامانه جامع تجارت) به‌طور کامل آماده شده باشد. در این حالت، فرآیند بررسی و تأیید مدارک سریع‌تر انجام شده و احتمال بروز مشکلات اداری کاهش می‌یابد.

در واقع پس از اظهار کالا به گمرک، امکان دریافت مجوز ترخیص کالا از گمرک فراهم می‌شود. در این مرحله، سیستم گمرکی به‌طور خودکار سازمان‌هایی را که باید برای دریافت مجوز به آن‌ها مراجعه کنید، مشخص می‌کند. این فرآیند به شما اطلاع می‌دهد که کدام مجوزها برای ترخیص کالا موردنیاز است و از کدام نهادها باید تأییدیه دریافت کنید.

توصیه می‌شود مجوز ترخیص کالا از گمرک پیش از ورود کالا به کشور دریافت شود. اقدام به دریافت تأییدیه‌های موردنیاز مانند استاندارد، بهداشت، قرنطینه و سایر مجوزهای مرتبط در مراحل اولیه واردات می‌تواند مزایای زیر را به همراه داشته باشد:

• کاهش زمان انتظار و تسریع ترخیص بار از گمرک
• جلوگیری از هزینه‌های اضافی مانند انبارداری و جریمه‌های تأخیر
• اطمینان از مطابقت کالا با مقررات و ضوابط کشور

لیست کالاهایی که نیاز به دریافت مجوز ترخیص کالا دارند

برای ترخیص کالا از گمرک، برخی کالاها نیازمند دریافت مجوزهای خاصی هستند. این کالاها بسته به نوع، حساسیت و کاربردشان مشمول مجوز ترخیص کالا از سازمان‌های مختلف می‌شوند. در ادامه، گروه‌های کالایی که قبل از ورود به کشور نیاز به مجوزهای ترخیص کالا دارند، معرفی شده‌اند.

• تجهیزات مخابراتی، گوشی‌های تلفن همراه، مودم، تجهیزات شبکه و ارتباطات، به مجوز سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی نیاز دارند. برای واردات این تجهیزات، رعایت استانداردهای ارتباطی و امنیتی ضروری است و کالاهایی که فاقد مجوز باشند، در گمرک متوقف خواهند شد.

• غلات، بذرها، محصولات زراعی و کشاورزی به مجوز جهاد کشاورزی نیاز دارند و باید از نظر سلامت، عدم وجود آفات و انطباق با مقررات کشور بررسی شوند.

• کالاهای لوکس و مشمول محدودیت‌های ارزی به مجوز از سوی بانک مرکزی نیاز دارند؛ چرا که برای ورود این کالاها باید ضوابط ارزی رعایت شود و بدون مجوز بانک مرکزی، امکان ترخیص کالا از گمرک وجود ندارد.
• سیگار و تنباکو به مجوز نظارت بر دخانیات نیاز دارند. این محصولات تنها در صورت رعایت مقررات برچسب‌گذاری و بسته‌بندی مجاز به ورود هستند.
• کالاهای ممنوعه یا مشروط وارداتی یا به عبارتی کالاهایی که از نظر فرهنگی، امنیتی یا اقتصادی محدودیت دارند، در برخی موارد کاملاً ممنوع هستند و برخی دیگر تنها در صورت اخذ مجوز ترخیص بار از گمرک اجازه ورود خواهند داشت.

سوالات متداول

جمع بندی

آشنایی با مجوزهای ترخیص کالا از گمرک تأثیر زیادی بر سرعت و موفقیت فرآیند واردات دارد. بدون این مجوزها، کالاها در گمرک رسوب می‌کنند و هزینه‌های اضافی به واردکننده تحمیل می‌شود. از مجوزهای استاندارد و بهداشت گرفته تا مجوزهای قرنطینه و فرهنگی، هر یک برای دسته‌ای از کالاها الزامی هستند. با شناخت دقیق این موارد و برنامه‌ریزی مناسب، می‌توان فرآیند ترخیص را بدون مشکل طی کرد.

شرکت ایمن تجارت کارآمد با ارائه خدمات جامع از صفر تا صد واردات، از جمله ثبت سفارش تا ترخیص کالا، آماده است تا تمام مراحل واردات شما را با دقت و حرفه‌ای مدیریت کند. برای دریافت اطلاعات بیشتر و استعلام کالای مورد نظر خود، می‌توانید با کارشناسان ما تماس گرفته و از مشاوره رایگان بهره‌مند شوید.