صاحب کالا:

صاحب کالا از نظر گمرک شخصی است که اسناد خرید و یا اسناد حمل به نام او باشد.

حق العمل کار گمرکی:

شخصی است که تشریفات گمرکی صاحب کالا را به وکالت از وی در گمرک انجام می دهد و دارای پروانه مخصوص حق العمل کاری گمرک است.

مانیفست

 فهرست كل كالا كه حاوی ریز كلیه برنامه های مربوط به محموله است. این فهرست كل زمانی عرضه می شود كه محموله تجاری به گمرك مقصد می رسد

تعرفه گمرکی:

شماره شناسایی یکنواخت کالا جهت ورود و صدور از گمرکات کشور است.

حقوق گمرکی:

حقوق گمرکی وجوهی است که میزان آن در جداول تعرفه گمرکی در کتاب مقررات صادرات و واردات تعیین شده است.

سود بازرگانی:

وجهی است که بر اساس قانون تجارت خارجی توسط هیات وزیران تعیین می گردد.

هزینه های گمرکی:

وجوهی که بابت تخلیه، بارگیری، باربری، انبارداری، آزمایش، تعرفه بندی، بدرقه کالا، تعیین می شود.

هزینه بدرقه کالا:

در مواردی که اجازه حمل از یک نقطه به مقصد دیگر مشروط به مراقبت و نظارت ماموران گمرک باشد، هزینه بدرقه کالا توسط اظهار کننده بایستی پرداخت شود.

عوارض گمرکی:

عوارض گمرکی وجوهی است که وصول آن طبق مقررات به عهده گمرک است.

ارزش گمرکی:

ارزش گمرکی کالای وارداتی عبارت است بهای CIF بعلاوه هزینه حمل تا مقصد بعلاوه هزینه بیمه تا مقصد، و کلیه هزینه های مربوط به افتتاح اعتبار و سایر هزینه هایی كه به آن كالا تا ورود به اولین دفتر گمركی تعلق می گیرد که از روی سیاهه بازرگانی یا فاکتور تعیین می گردد.

ارزش تعیین شده توسط گمرک

ارزشی است که در صورت عدم اطمینان گمرک از ارزش تصریحی در فاکتور به صاحب کالا مطرح می گردد.

ارزش تعیین شده توسط گمرک معمولا بر اساس قیمت عمده فروشی همان کالا یا مشابه آن در کشور مبدا پس از کسر حقوق گمرکی و سود بازرگانی و عوارض و هزینه های گمرکی مورد محاسبه قرار می گیرد.

اظهارنامه گمرکی:

اظهار به گمرک در واقع اعلام کتبی مشخصات کامل کالا به گمرک جهت ترخیص کالا است. اظهار در یک فرم به نام اظهارنامه گمرکی جهت ورود و صدور صورت می گیرد.

واردات قطعی:

منظور از واردات قطعی این است که هدف ورود کالا مصرف در داخل کشور است و قصد مرجوعی و یا ترانزیت و یا صدور مجدد آن وجود ندارد.

واردات موقت:

منظور از واردات موقت این است کالا در داخل کشور مصرف نمی شود و متعاقبا باید از کشور خارج بشود.

صادرات قطعی:

منظور از صادرات قطعی این است که کالا به منظور فروش قطعی از کشور خارج می شود و ارجاع یا عودت داده نمی شود.

صادرات موقت:

منظور از صادرات موقت ، رویه ای است که هدف آن فروش موقت بوده و یا امکان ارجاع و عودت به کشور مبدا در آن وجود دارد.

تشریفات گمرکی:

مراحلی که برای ورود یا صدور کالا طی می شود. تشریفات گمرکی شامل کنترل مجوز ها و دریافت مالیات و عوارض و هزینه های گمرکی و پروانه سبز گمرکی می شود.

خدمات فوق العاده:

هر شخصی می تواند از گمرک بخواهد که تشریفات گمرکی در خارج از اماکن گمرکی یا در داخل اماکن گمرکی در ایام و ساعات تعطیل انجام بشود. و در صورت موافقت گمرک باید هزینه خدمات فوق العاده را پرداخت کند.

تخلفات گمرکی:

اظهار خلاف واقع یا تسلیم اسناد نادرست به گمرک که باعث عدم وصول حقوق گمرکی و مالیات و عوارش شود تخلفات گمرکی محسوب می شود.

دمپینگ

هر گاه کالایی با قیمت پایین تر به قصد تخریب تولیدات داخلی وارد شود این عمل دمپینگ نامیده می شود و دولت ها در این مواقع سود بازرگانی کالای وارداتی را افزایش می دهند تا موجب کاهش قیمت تولیدات و محصولات داخلی نشود.

کالای مرجوعی:

کالایی که به جهاتی قابل ترخیص در گمرک نباشد و به خارج کشور عودت داده شود کالای مرجوعی نامیده می شود.

کالای متروکه:

کالایی که تاریخ توقف آن در گمرک بیش از مهلت مجاز قانونی گردیده است و صاحب کالا جهت انجام تشریفات گمرکی اقدام نکرده است.

كالای ضبطی در گمرك

ضبط كالا در گمرك در مواردی است كه كالا ممنوع الورود یا غیر مجاز بوده با نام و مشخصات صحیح اظهار شده باشد و گمرك سه ماه به صاحب كالا فرصت داده باشد كه كالا را از كشور اعاده نماید. ولی صاحب كالا اقدامی ننماید در این صورت بعد از انقضای سه ماه مذكور كالا اصطلاحا ضبط می شود . همچنین بعد از ضبط, به صاحب كالا دو ماه وقت داده می شود كه اگر شكایتی دارد به دادگاه شهرستان تسلیم نماید. در غیر این صورت و گذشت دو ماه مذكور اصطلاحا كالا ضبط قطعی شده یعنی به مالكیت دولت در می آید

ترانزیت داخلی:

عملیات جابجایی کالا از گمرک داخلی به گمرک داخلی یک کشور ترانزیت داخلی نامیده می شود.

ترانزیت خارجی:

عملیات جابجایی و انتقال کالا از گمرک ورودی به گمرک خروجی کشور محل عبور ، ترانزیت خارجی نامیده می شود. ترانزیت خارجی عبارت است از حمل کالای خارجی از خاک ایران به مناطق مرزی خروجی جهت عبور یا خارج نمودن کالا.

تعهد ترانزیت

سندی است كه توسط گمرك تنظیم می شود و به موجب آن اجازه داده می شود كه كالاها به طور ترانزیت گمركی بدون پیش پرداخت حقوق و عوارض ورودی حمل شوند. و معمولا حاوی كلیه مشخصات لازم برای تعیین حقوق و عوارض ورودی در مورد مقتضی و یك تعهد تضمین شده مبنی بر ارائه كالا یا مهروموم گمركی و سیم و سرب دست نخورده به دفتر گمركی مقصد می باشد

کابوتاژ:

حمل کالا از یک نقطه به نقطه دیگر کشور از راه دریا یا رودخانه مرزی

كارنه تیر

كارنه تیر سند ترانزیتی بین الملی كالا از راه زمینی است كه در مبدا صادر می شود و به موجب ان كالا از كشورهای بین راه تا مقصد كه به طور ترانزیت عبور می كند نیازی به انجام تشریفات ترانزیت در مرز ورودی و خروجی هر كشور نخواهد بود

ترانشیب

عبارتست از روش گمركی كه به موجب آن كالاها تحت نظارت گمرك از یك وسیله حمل و نقل ورودی به یك وسیله حمل ونقل خروجی(صدور) در حوزه یك دفتر گمركی كه آن دفتر در عین حال دفتر گمركی توام برای ورود و صدور است , انتقال داده می شود

قاچاق گمرکی:

عدم رعایت تشریفات گمرکی قاچاق گمرکی نامیده می شود شامل: عدم رعایت تشریفات قانونی ورود و صدور کالا، ورود و صدور غیر مجاز،اظهار کالای ممنوع، و غیر مجاز به صورت مجاز

بیمه داخل گمرک:

گمرک کالاهای تحویلی را در برابر آتش سوزی ، انفجار،در داخل گمرک بیمه می کند و موقع ترخیص هزینه را از صاحب کالا دریافت می کند.

انبار عمومی:

اماکنی که تحت نظر گمرک بوده و کالاهای وارداتی و صادراتی در این انبارها نگهداری می شوند تا صاحب کالا عملیات و تشریفات ترخیص آن را از گمرک فراهم سازد. حق انبارداری مهمترین هزینه گمرکی است.

انبار اختصاصی:

اماکنی که ملکی یا استیجاری صاحب کالا است و معمولا این انبارهای اختصاصی توسط گمرک قفل و مهر وموم می شود. انبارهای اختصاصی ممکن است خارج ازمحل گمرک باشند.

کمیسیون رسیدگی به اختلافات گمرکی:

اختلافات ناشی از اجرای مقررات گمرکی و تطبیق مشخصات کالابا تعرفه گمرکی را رسیدگی می کند و اقدام به صدور حکم می کند و متشکل از رئیس کل گمرک، یک نفر از وزارت اقتصاد و دارایی و .. است.

اسناد مثبته گمركی

اسناد مثبته گمركی بطور كلی اسنادی هستند كه موید ورود كالا به ترتیب مجاز به كشور, انجام تشریفات قطعی گمركی در خصوص آنها و ترخیص از گمرك با صدور سند و پرداخت كلیه وجوهی كه به ورود قطعی كالا تعلق می گیرد می باشد

اعلامیه ارز

سندی است که، بانك، مبلغ ارز انتقال یافته جهت خرید كالا و هم ارز ریالی آن و تاریخ گشایش اعتبار آن رانشان می دهد