در اجراي وظايف مذكور در ماده واحده ي قانون راجع به اجازه تأسيس سازمان بنادر و كشتيراني مصوب
خرداد ماه 1339 و آيین نامه سازمان بنادر و كشتيراني مصوب بهمن ماه 1348 ، قانون دریایی ایران و  آیین نامه بندر های ایران اين آيين نامه تهيه و تأييد شد . ( بر اساس مصوبه مورخ 10/2/1387 مجلس شوراي اسلامي سازمان بنادرو كشتيراني به سازمان بنادر و دريانوردي تغيير نام يافت . )  

مقدمه :

تصدي انجام عمليات بارشماري كالا و کانتينر از / به وسيله ي حمل در اسکله ، اماکن و محوطه هاي بندري مستلزم اخذ مجوز فعاليت از سازمان بنادر و دريانوردي مي باشد ، سازمان با توجه به مقتضيات اجتماعي ، اقتصادي و كفايت يا عدم كفايت تعداد شركت هاي موجود و با رعايت مفاد اين آيين نامه اقدام به صدور مجوز خواهد نمود .

فصل اول :تعاريف ، وظايف و مسؤوليت ها

ماده اول  - تعاريف ؛

  1. سازمان : در اين آيين نامه ، منظور سازمان بنادر و دريانوردي است .  
  2. شركت بارشماري :‌ شخص حقوقي است كه مجاز به انجام عمليات بارشماري کالا و کانتينر
    در اسکله ، اماکن و محوطه هاي بندري مي باشد .
  3. تالي : برگ مخصوص بارنويسي است .  
  4. بارشماري : صورت برداري از مقدار يا تعداد و مشخصات ظاهري يکايک بسته هايي که از / به يک وسيله ي حمل تخليه يا  بارگيري ميشود .
  5. وسيله ي حمل : هر گونه وسيله اي اعم از دريايي ، جاده اي ، ريلي كه به جابجايي كالا و کانتينر اختصاص يافته است .
  6. بيجك : اعلامیه بارگیری به منظور خروج کالا و کانتينر از اماکن بندری است .  
  7. حمل يکسره : ورود و خروج کالا بدون تخليه وتحويل در پايانه هاي بندري است .
  8. تضمين : وثيقه اي است که براي حسن اجراي تعهدات و الزامات به سازمان ارائه مي شود و
    مي تواند به صورت وجه نقد ،‌ وثيقه ملکي ، يا ضمانت نامه بانکي باشد .   
  9. دستورالعمل دوره های آموزشی : منظور دستورالعمل دوره های آموزشی شرکت های کارگزاری ترابری دریايی مصوب هیأت عامل سازمان مي باشد .  

ماده دوم- وظايف ؛

  1. رعايت قوانين ، مقررات ، آيين نامه ها و دستورالعمل هاي سازمان ، گمرك ،
    مناطق ويژه اقتصادي - بندري و مناطق آزاد در زمينه مورد فعاليت .
  2. کنترل دقیق در شمارش و ثبت مشخصات ظاهري يكايك بسته هايي كه از / به وسيله ي حمل
    تخليه و بارگيري مي گردد و ثبت مراتب در برگهاي بارنويسي .
  3. مقابله تالي شركت با تالي طرف ديگر بارشماري در پايان هر نوبت كار .
  4. بکارگيري کارکنان مجرب و آموزش ديده و آشنا به زبان انگليسي به تعداد کافي .
  5. رعايت الزامات قوانين کار و تأمين اجتماعي درخصوص کارکنان تحت پوشش و نظارت بر
    عملکرد آنان .

تبصره : در مناطق آزاد و ويژه رعايت مقررات کارگري منطقه لازم الاجرا مي باشد .

  1. اعزام کارکنان براي طي دوره هاي آموزشي مرتبط .
  2. استفاده از نرم افزار و سخت افزارهای مناسب جهت تسهيل در انجام وظايف .  

8- تجهيز کامل کارکنان عملياتي به وسايل و تجهيزات ايمني .

  1. تهيه و تأييد صورتمجالس به آب افتادگي و آسيب ديدگي بسته ها در جريان عملیات
    تخليه و بارگيري .
  2. ارائه گزارش وقايع و اتفاقات در پايان هر نوبت كاري .
  3. نظارت در ثبت شماره و علامت بسته هايي كه فاقد علامت و شماره مي باشند و اگر علامت آنها تشخيص داده نشد ، تنظيم صورتمجلس حاوي مشخصات موجود بسته ها الزامي است .
  4. تهيه و تأييد صورتمجلس در مورد بسته هايي كه در بسته بندي آنها شكستگي يا آثار دستخوردگي وجود داشته و نياز به تجديد لفاف دارد .
  5. ارائه آمار و گزارش براي تسويه كشتي ها و اخذ تائيديه از فرمانده كشتي يا نمايندگي کشتيراني  .
  6. همكاري با تحويل گيرنده کالا بمنظور اطمينان از تحويل و تحول صحيح كالا و صدور اسناد مربوطه .
  7. تهيه و تنظيم فرم خلاصه کار در پايان هر روز کاري .
  8. صدور بيجک خروجي کالاهاي حمل يکسره .
  9. اعلام تسويه اوليه کشتي هاي حمل يکسره .

ماده سوم - مسؤوليت ها ؛

  1. دوره ي مسؤوليت شركت از زمان شروع به عمليات بارشماري كالا از / به وسيله ي حمل شروع و تا خاتمه عمليات ادامه مي يابد .
  2. شركت مسؤول جبران هرگونه خسارت در راستاي فعاليت خود از جمله خسارت تأخير در امر بارشماري خواهد بود .
  3. شركت در مقابل شخصي که براي انجام عمليات مذکور با وي قرارداد منعقد نموده
    مسؤول مي باشد.
  4. شركت مسؤول اعمال و رفتار كاركنان خود در ارتباط با وظايف محوله خواهد بود .
  5. شرکت مکلف است کارکنان و مسؤوليت خود را بيمه نمايد .
  6. در صورتي که به تجهيزات ، امکانات و تأسيسات بندري و دريايي در اثر عملکرد شرکت خسارتي وارد شود ، شرکت مکلف به جبران خسارت مي باشد .

فصل دوم : شرايط و صلاحيت

ماده چهارم - شرايط عمومي مديرعامل ؛

1-  تابعيت ايران  

2-   حداقل سن 25 سال

3-  انجام خدمت نظام وظيفه يا معافيت دائم

4-  عدم اشتغال بکار در دستگاه هاي دولتي و نداشتن سمت مشابه در ساير شرکت ها

ماده پنجم شرايط حرفه اي مديرعامل و مدير شعبه ؛

1لف :  شرايط مديرعامل

مديرعامل بايد داراي حداقل مدرك تحصيلي ديپلم و چهار سال سابقه كار مفيد اجرايي در زمينه بارشماري يا امور بندري و دارا بودن معلومات در زمينه هاي عمليات بندري ، قوانين و مقررات بندري و قوانين و مقررات گمرکي  باشد .

ب :  شرايط مدير شعبه

مدير شعبه بايد داراي حداقل مدرك تحصيلي ديپلم و دو سال سابقه كار مفيد اجرايي در زمينه
بارشماري يا امور بندري و دارا بودن معلومات در زمينه هاي عمليات بندري ، قوانين و مقررات بندري و قوانين و مقررات گمرکي باشد .

تبصره 1 : معلومات لحاظ شده براي مديرعامل و مدير شعبه از طريق ارائه گواهي معتبر از مراكز علمي حرفه اي و آموزشي داخلي و خارجي مجاز از قبيل مراكز آموزش عالي ، مراكز آموزشي
وزارتخانه ها ، مراکز آموزشي داراي مجوز از سازمان و يا طي دوره هاي کاربردي مورد تأييد سازمان و يا قبولي در آزمون کتبي احراز مي گردد .

تبصره 2 : نحوه ارزشيابي گواهينامه مؤسسات آموزشي ، چگونگي برگزاري آزمون كتبي ، عناوين و محتواي دوره هاي آموزشي مورد نياز به موجب دستورالعمل سازمان خواهد بود .

ج : نحوه احراز شرايط : به منظور احراز سابقه كار مفيد ارائه يكي از مدارك ذيل ضروري است :

  1. تأييديه يا حكم كارگزيني يا بازنشستگي صادر شده از دستگاه هاي دولتي يا عمومي كه مبين سوابق
    مرتبط اجرايي در آن دستگاه ها  باشد .
  2. روزنامه رسمي كشور مبني بر عضويت متقاضي به عنوان مديرعامل شركت هاي موضوع اين آيين نامه .
  3. تأييديه سازمان تأمين اجتماعي مبني بر اينكه متقاضي در شركت هاي موضوع اين آيين نامه اشتغال داشته و حق بيمه پرداخت نموده است .
  4. تأييديه سابقه كار در خارج از كشور توسط سازمان هاي دولتي ، عمومي ، مراكز خصوصي معتبر در آن كشور با گواهي سفارت جمهوري اسلامي ايران .

ماده ششم  - تطبيق شرايط و الزامات ؛

1- مدت اعتبار مجوز صادر شده چهارسال تمام مي باشد و تمديد آن منوط به احراز شرايط مندرج در اين
 آيين نامه مي باشد .

2- در صورتي كه شركت هاي موضوع اين آيين نامه در مدت چهارسال متوالي هيچگونه فعاليتي نداشته
باشند ،  سازمان در زمينه پروانه فعاليت آنها تجديد نظر خواهد نمود .

3- کليه شرکت هاي بارشماري اعم از شرکت هايي که قبل از تصويب اين آيين نامه مجوز فعاليت دريافت
نموده اند يا شرکت هايي که بعداً مجوز دريافت خواهند نمود ، مکلفند به منظور جبران خسارات احتمالي ناشي از انجام وظايف و فعاليت هاي خود و کارکنان شان در اسکله ، اماکن و محوطه هاي بندري نسبت به سپردن تضمين به مبلغ سي ميليون ريال اقدام نمايند .

تبصره : در صورتي که بيمه نامه مسؤوليت معتبر ارائه شود نيازي به سپردن تضمين نمي باشد .

4- دارا بودن دفتر مركزي كار مناسب با كاربري اداري و داشتن دفتر شعبه در هر يک از بنادر مورد نظر
 جهت فعاليت .

5- شركت هاي بارشماري كه وضعيت آنها با اين آيين نامه مطابقت ندارد ، موظفند تا دو سال از تاريخ
 لازم الاجرا شدن اين آيين نامه وضعيت خود را با مفاد آن تطبيق دهند .

6- به منظور ساماندهي فعاليت شركت هاي بارشماري و ترغيب آنها به رعايت هر چه بيشتر استانداردها و توجه به صلاحيت هاي تخصصي كاركنان و تجهيز امكانات ، سازمان نسبت به طبقه بندي شركت هاي موصوف براساس دستورالعمل مربوطه اقدام خواهد نمود . شركت هاي بارشماري مكلفند
اطلاعات مربوطه را در اختيار سازمان قرار دهند .

7- كليه شركت هاي بارشماري بايد در سربرگ هاي مكاتباتي خود به فعاليت بارشماري                                      
 نيز اشاره نمايند.

8- شرکت هاي بارشماري موظفند تغيير مديرعامل ، مديرشعبه و هرگونه تغيير در نشاني مرکز اصلي ، شعب و تلفن شرکت را به طور کتبي به اطلاع سازمان برسانند.

9- شرکت هاي بارشماري موظفند دارندگان امضاي مجاز شرکت را به طور کتبي به سازمان معرفي نمايند .

10- تغيير مديرعامل و مدير شعبه منوط به احراز شرايط مذكور در اين آيين نامه و اعلام به سازمان
مي باشد .

11- گذراندن دوره هاي آموزشي توسط مديرعامل ، مدير شعبه و کارکنان بر اساس دستورالعمل سازمان .

12- شرکت ها مکلفند تجهيزات و امكانات لازم براي فعاليت در زمينه مجوز صادر شده را  براساس قراردادهاي منعقده با صاحبان كالا و يا خطوط كشتيراني در زمان مقتضي تهيه و تدارک نمايند .

فصل سوم  : نظارت ، نحوه صدور ،‌تعليق و لغو مجوز فعاليت

ماده هفتم - نظارت ؛

  1. سازمان به منظور اطمينان از اجراي كامل و مؤثر مقررات و دستورالعمل هاي مصوب و انجام مطلوب وظايف و رعايت مفاد اين آيين نامه اقدام به نظارت مستمر و منظم از فعاليت شرکت هاي بارشماري مي نمايد .
  2. شرکت هاي بارشماري مکلفند گزارش عملکرد سالانه خود را به همراه مفاصا حساب ارزي –ر يالي در ارتباط با سازمان را در پايان هر سال به امور شرکت ها ارائه نمايند .

ماده هشتم -  صدور مجوز فعاليت ؛

  1. صدور مجوز فعاليت در زمينه بارشماري منوط به احراز صلاحيت هاي مذكور در اين آيين نامه و ارائه مدارك ثبتي شركت مبني بر وجود فعاليت بارشماري در موضوع شركت مي باشد .

تبصره 1: قبل از اعطاء پروانه فعاليت به منظور رعايت مقررات داخلي و كنوانسيون هاي بين المللي امنيتي از جمله ISPS-CODE نظر دفتر مرکزي حراست سازمان درمرکز و حراست هاي تابعه در بنادر در مورد صلاحيت سياسي ، امنيتي مديران شرکت هاي موضوع اين آيين نامه استعلام مي گردد . در صورتي که ظرف مدت يکماه پاسخي دريافت نشود صلاحيت آنها تأييد شده تلقي مي شود .

تبصره 2 : مرجع تشخيص کمي و کيفي کارکنان مجرب ، تجهيزات عملياتي ، وسايل ايمني و ساير موارد مربوط به امکانات شرکت هاي موضوع اين آيين نامه ، سازمان خواهد بود .

تبصره 3 : شرکت هاي موضوع اين آيين نامه رأساً نسبت به بازاريابي و عقد قراردادهاي مربوطه
اقدام مي نمايند و سازمان هيچ گونه تعهد و مسؤوليتي در اين زمينه ندارد .

ماده نهم-  تعليق و لغو مجوز فعاليت ؛

  1. در صورتي كه صلاحيت شركت هاي موضوع اين آيين نامه به طور کلي يا جزيي زائل گردد و پس از
     اخطار كتبي سازمان و تعيين مهلت مناسب ، صلاحيت هاي مزبور احراز نگردد ، تا زمان احراز مجدد صلاحيت ها ، از ارائه خدمات به آنها خودداري خواهد شد .
  2. در صورت عدم رعايت موارد مندرج در اين آيين نامه و همچنين ضوابط و مقررات سازمان
     از طرف شرکت هاي موضوع اين آيين نامه ، سازمان بر حسب مورد و به ترتيب نسبت به تذکر کتبي ، اخطار کتبي و تعليق فعاليت به مدت 3 ماه اقدام خواهد نمود  .

3- در صورت تكرار يا تداوم تخلف ، موضوع جهت رسيدگي و اتخاذ تصميم در مورد چگونگي ادامه فعاليت شركت مبني بر تعليق يا لغو مجوز فعاليت ، مراتب به کميسيوني مرکب از نمايندگان
سازمان بنادر و دريانوردي ،‌اتاق بازرگاني صنايع و معادن ايران و انجمن صنفي مربوطه  احاله ميگردد .

تبصره 1 : تصميمات كميسيون با اكثريت آراء معتبر است .

تبصره 2 : تصميم كميسيون مانع تعقيب متخلف در مراجع قانوني صلاحيت دار نخواهد بود .

تبصره 3 : محل تشكيل جلسات كميسيون و دبيرخانه آن براي ارسال دعوت نامه و ابلاغ تصميمات کميسيون و پيگيري آن در سازمان خواهد بود .

تبصره 4 : رسيدگي به تخلفات شركت ها بايد با حضور نماينده قانوني شركت صورت پذيرد و براي انجام اين امر دبيرخانه كميسيون ، وقت تعيين شده را به ذينفع ابلاغ مي نمايد . عدم حضور ذينفع يا نماينده قانوني آن در زمان مقرر مانع از رسيدگي كميسيون نخواهد شد .

تبصره 5 : درمواردي که شرکت مزبور از شرکت هاي تعاوني باشد نماينده اتاق تعاون بجاي نماينده
 اتاق بازرگاني صنايع و معادن ايران در کميسيون شرکت مي نمايد .

تبصره 6 : در صورت تعليق ، لغو و يا قطع خدمات ، شرکت موظف است ترتيب انجام تعهدات قبلي خود را به شرکت مجاز ديگري واگذار نمايد .

تبصره 7 : در صورت وصول گزارش و مدارک از ارگان هاي ذيصلاح يا صدور رأي قطعي در مراجع قضايي نسبت به شرکت هاي موضوع اين آيين نامه مراتب از طرف سازمان به کميسيون موضوع بند 3 اين ماده ارجاع خواهد شد .